Crépy-en-Valois: πρώτα στοιχεία σχετικά με την συλλογική ανοσία στον COVID-19 σε σχολικό περιβάλλον

Crépy-en-Valois: πρώτα στοιχεία σχετικά με την συλλογική ανοσία στον COVID-19 σε σχολικό περιβάλλον

(δική μου μετάφραση από τα γαλλικά)

24 Απριλίου 2020.

Crépy-en-Valois, Γαλλία – Πολυαναμενόμενη, η πρώτη ορολογική μελέτη που ποσοτικοποιεί την συλλογική ανοσία βάσει του πληθυσμού μιας εστίας της επιδημίας (το cluster του Crépy-en-Valois, 60) μόλις δημοσιεύθηκε on line (αγγλική έκδοση).

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Παστέρ προσφέρουν τα πρώτα στοιχεία σχετικά με την ανοσία αγέλης: 25,9% του υπό μελέτη πληθυσμού, δηλαδή περισσότερα από 600 άτομα που είχαν σχέση με το λύκειο Jean-Monnet, έχουν αντισώματα κατά του ιού. Η μελέτη παρέχει πολλά στοιχεία που θα είναι χρήσιμα στην χαλάρωση των μέτρων περιορισμού, όπως ένα ενδοοικογενειακό ποσοστό μόλυνσης χαμηλότερο από το αναμενόμενο ή την αποτελεσματικότητα του κλεισίματος του λυκείου και της απομόνωσης. Εξ άλλου, η ανοσμία και η αγευσία φαίνεται να υπογράφουν την μόλυνση και, όσο κι αν αυτό μπορεί να μοιάζει παράλογο, οι καπνιστές μολύνονται λιγότερο από τον ιό.

Έρευνα σε 661 μαθητές, καθηγητές, προσωπικό του Λυκείου

Στις 25 του περασμένου Φεβρουαρίου, ένας ασθενής της Oise που ήταν θετικός στο τεστ για SARS-CoV-2 πεθαίνει σε νοσοκομείο του Παρισιού όπου είχε εισαχθεί επειγόντως την προηγουμένη. Είναι ο πρώτος Γάλλος που πεθαίνει από Covid-19 και η πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση που δεν έχει καμία σχέση με την Κίνα.   Μια επιδημιολογική μελέτη αναδεικνύει την ύπαρξη εστίας επιδημίας στο Λύκειο Jean-Monnet του Crépy-en-Valois, εκεί όπου ο θανών ασθενής ήταν καθηγητής.

Μεταξύ της 30 Μαρτίου και της 4 Απριλίου, ερευνητές του Ινστιτούτου Παστέρ, με την υποστήριξη της Περιφερειακής υπηρεσίας υγείας της Hauts-de-France και της Ακαδημίας της Amiens, με την στήριξη του Γαλλικού Ιδρύματος Αίματος (‘Etablissement Français du Sang) πραγματοποίησαν εκτεταμένη έρευνα στο Crépy-en-Valois σε 661 μαθητές, καθηγητές, προσωπικό του Λυκείου Jean-Monnet και τους συγγενείς τους.

Οι εθελοντές απάντησαν σε ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τα αναπνευστικά συμπτώματα τα οποία είχαν ενδεχομένως εμφανίσει. Στην συνέχεια, μετά από λήψη δειγμάτων αίματος, ένα ορολογικό τεστ που ανέπτυξε το Ινστιτούτο Παστέρ ανίχνευσε, ή όχι, αντισώματα που έδειχναν μόλυνση από τον νέο κορωνοϊό.

«Η μελέτη αυτή, (αν και) πολύ απλή στην δομή της, υπήρξε εξαιρετικά πλούσια σε συμπεράσματα», αναφέρει ο Καθηγητής Arnaud Fontanet, διευθυντής του τμήματος Συνολικής υγείας του Ινστιτούτου Παστέρ και καθηγητής του CNAM, κατά την διάρκεια διαδικτυακής συνέντευξης τύπου.

Ποσοστό προσβολής από την μόλυνση: 25,9 %

Στα 661 άτομα που συμμετείχαν στην μελέτη, 117 ανέπτυξαν αντισώματα κατά του SARS-CoV-2, γεγονός που σημαίνει ότι το ποσοστό προσβολής είναι 25,9 %. Το ποσοστό προσβολής ορίζεται από τους ερευνητές ως το ποσοστό των συμμετεχόντων των οποίων η μόλυνση από τον SARS- CoV-2 επιβεβαιώθηκε με την ανίχνευση αντισωμάτων.

Διακρίνοντας δυο ομάδες – εκείνους που πήγαιναν στο Λύκειο και τον δεύτερο κύκλο, δηλαδή, τα άτομα που ζούσαν πλησίον της πρώτης ομάδας – αυτό το ποσοστό προσβολής είναι διαφορετικό.

Για την πρώτη ομάδα, 38% των μαθητών της έρευνας είχαν αντισώματα, έναντι 43% των διδασκόντων και 59% του προσωπικού που εργαζόταν στο σχολείο.

Ενδοοικογενειακή μετάδοση χαμηλότερη από την αναμενόμενη

«Για την οικογένεια, γονείς και αδέρφια, τα στοιχεία είναι ενδιαφέροντα καθώς αντικατοπτρίζουν καλύτερα αυτό που συνέβαινε στην πόλη του Crépy-en-Valois εκείνη την στιγμή», εξηγεί ο Arnaud Fontanet.

Για τους γονείς, υπάρχει μια αύξηση του κινδύνου προσβολής που περνά από το 9% στο 17%, αν ο μαθητής έχει μολυνθεί. Για τα αδέρφια, η αύξηση αυτή περνά από το 3% στο 21%, αν ο μαθητής έχει μολυνθεί. Το 9% των γονιών μολύνθηκαν ενώ ο μαθητής δεν είχε μολυνθεί. Το ποσοστό αυτό δίνει μια εκτίμηση της κυκλοφορίας του ιού στον ενήλικα πληθυσμό του Crépy-en-Valois.

«Τα στοιχεία αυτά δίνουν μια αμφίρροπη εικόνα. Αφενός, υπάρχει μια αύξηση του κινδύνου που συνδέεται με την εισαγωγή του ιού με δυνητικά πολύ σοβαρές συνέπειες αν υπάρχει στην οικογένεια ευπαθές μέλος»,  σχολιάζει ο Arnaud Fontanet. «Αφετέρου, αυτό μας λέει πως σε μια περίοδο όπου δεν παίρναμε ιδιαίτερα μέτρα κατά του ιού, η εισαγωγή του ιού σε ένα σπίτι δεν μεταφραζόταν συστηματικά με μόλυνση του συνόλου της οικογένειας.» «Είναι ενδιαφέρον, συνεχίζει, να δούμε τί σήμαινε, σε «φυσικές» συνθήκες η εισαγωγή ενός μολυσμένου ατόμου σε μια οικογένεια, χωρίς προστασία.»

Η ανέφικτη συλλογική ανοσία

Τα ποσοστά διείσδυσης δείχνουν πως η κυκλοφορία του ιού δεν ήταν τόσο σημαντική όσο φανταστήκαμε. Αυτό έχει άμεση επίπτωση στην έννοια της «συλλογικής ανοσίας» (ανοσίας της αγέλης) σύμφωνα με την οποία η κυκλοφορία του ιού σταματά όταν τα δύο τρίτα του πληθυσμού έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό.

«Αυτό σημαίνει πως η συλλογική ανοσία μπορεί δύσκολα να επιτευχθεί χωρίς εμβόλιο. Εν αναμονή ενός αποτελεσματικού εμβολίου, είναι απαραίτητα τα μέτρα-φραγμοί» εκτιμά το Marc Eloit, υπεύθυνος του εργαστηρίου ανακάλυψης παθογόνων παραγόντων στο Ινστιτούτο Παστέρ, από τον οποίο η γαλλική έκδοση του Medscape ζήτησε να σχολιάσει τον επιπολασμό (εξάπλωση) του ιού σε αυτόν τον πληθυσμό που, όπως όλα έδειχναν, ήταν πολύ εκτεθειμένος.

«Μετά από το πρώτο κύμα της επιδημίας, στις προσβεβλημένες περιοχές, ενδέχεται μόνο ένα 10% των ανθρώπων να συνάντησε τον ιό. Αυτό δεν αντικατοπτρίζει καθόλου αυτό που φανταζόμασταν βλέποντας την κατάσταση στις κλινικές ΜΕΘ των οποίων τα όρια είχαν τελείως ξεπεραστεί», σχολιάζει ο Arnaud Fontanet ο οποίος καλεί να επιδειχθεί η μεγαλύτερη προσοχή κατά την χαλάρωση των μέτρων περιορισμού.

Σχολικές διακοπές και περιορισμός

Σχετικά με την δυναμική της καμπύλης της επιδημίας, μετά από μια άνοδό της έως τις 14 Φεβρουαρίου, ημερομηνία έναρξης των σχολικών διακοπών, υπάρχει πτώση του αριθμού κρουσμάτων.

Στην συνέχεια, μετά από μια νέα άνοδο στο τέλος των σχολικών διακοπών, ο περιορισμός που ξεκίνησε την 1η Μαρτίου στο Crépy-en-Valois, οδήγησε σε μια νέα πτώση της καμπύλης γεγονός που μαρτυρά μια σημαντική μείωση της κυκλοφορίας του ιού.

Συνεπώς, το κλείσιμο του σχολείου έχει σημαντική επίπτωση στην επιδημία. Κάτι που είχε ήδη παρατηρηθεί για τις επιδημίες γρίπης που επιβραδύνονται κατά την διάρκεια των σχολικών διακοπών.

Επιβεβαίωση των κλινικών παρατηρήσεων

Η μελέτη αυτή παρέχει ποσοτικοποιημένα στοιχεία σχετικά με ορισμένες ιδιαιτερότητες που παρατήρησαν οι κλινικοί γιατροί.

Επιβεβαιώνει για παράδειγμα το γεγονός ότι οι καπνιστές προσβάλλονται λιγότερο: στο Crépy-en-Valois, 7,2% των καπνιστών της μελέτης είχαν προσβληθεί, έναντι 28% των μη καπνιστών. «Ως ειδικός της δημόσιας υγείας, σας υπενθυμίζω ότι το κάπνισμα σκοτώνει 75.000 ανθρώπους κάθε χρόνο, στην Γαλλία (Santé Publique France)» αναφέρει ο καθηγητής Fontanet, αμήχανος αλλά υποχρεωμένος να διαπιστώσει ότι ο κίνδυνος μόλυνσης μειώνεται κατά 75% όταν είσαι καπνιστής.

Ως ερευνητής, θεωρεί πως η καλύτερη κατανόηση της προστασίας που συνδυάζεται με το χρόνιο κάπνισμα, εντοπίζοντας ειδικότερα τις φυσιο-παθολογικές βάσεις της, θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάπτυξη προληπτικής ή θεραπευτικής αγωγής κατά του Covid-19.

Η αναδρομική αυτή μελέτη επιβεβαιώνει επίσης ότι η ανοσμία (απώλεια της όσφρησης) και η αγευσία (απώλεια της γεύσης) είναι δυο μείζονα συμπτώματα που επιτρέπουν να διαπιστώσει κανείς ότι ένα άτομο έχει προσβληθεί: 84,7% των ατόμων που είχαν απώλεια όσφρησης και 88,1% εκείνων που είχαν απώλεια γεύσης έχουν μολυνθεί. Αν και μόνο ένα τρίτο των μολυσμένων ατόμων παρουσιάζει ένα από αυτά τα δυο συμπτώματα, μπορούμε να πούμε πως η εμφάνιση ενός από τα δυο συμπτώματα αυτά υπογράφει την ασθένεια.

Σχετικά με το ποσοστό των ασυμπτωματικών, αυτό ανέρχεται στο 17% στην μελέτη αυτή. Οι ερευνητές όμως θεωρούν πως πρόκειται για υπο-εκτίμηση. Σύμφωνα με αυτούς, το ποσοστό περιλαμβάνεται μάλλον μεταξύ 20% και 40%.

Τέλος, κι αυτό εξηγείται από την νεότητα του πληθυσμού της μελέτης, κανένας θάνατος δεν καταγράφτηκε στον πληθυσμό του Λυκείου αλλά 5,3% των κρουσμάτων χρειάστηκαν νοσηλεία.

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,, | Σχολιάστε

Οι μαλάκες που μας κυβερνούν

του Frédéric Lordon, 19 Μαρτίου 2020

Μετάφραση δική μου
Το πρωτότυπο βρίσκεται εδώ: https://blog.mondediplo.net/les-connards-qui-nous-gouvernent
Φυσικά, δεν το λέω εγώ – α, όχι! Ο Claude Askolovitch το λέει. Για την ακρίβεια, ο Claude Askolovitch μεταφέρει τα λόγια ενός « φίλου πνευμονολόγου ». Ταυτόχρονα, έχεις την αίσθηση πως τα υιοθετεί και λίγο. Δεν είναι αυτός ακριβώς που το λέει αλλά είναι και λίγο σαν να το λέει ο ίδιος. Πάντως, όλα τα πιστοποιητικά σεβασμιότητας φέρουν τις δέουσες σφραγίδες: ένας δημοσιογράφος του France Inter και του Arte – δύσκολα βρίσκεις πιο πλήρεις περγαμηνές. Κι έτσι, ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση, νάτος που μιλά, ή αφήνει να μιλούν, για τους κυβερνώντες μας ως «μαλάκες».
Αναρρωτιέται κανείς τι μύγα τον τσίμπησε – συγχρόνως όμως, πρέπει να το παραδεχτούμε: όταν ένα βίντεο που προορίζεται να παραμείνει στην συλλογική μνήμη δείχνει την Agnès Buzyn, πρώην υπουργό υγείας, να δηλώνει τέλη Ιανουαρίου πως ο ιός θα μείνει στην Wuhan και πως δεν πρόκειται επ’ουδενί να δούμε ούτε καν τι χρώματος είναι. Όταν, έως τις 12 Μαρτίου το απόγευμα, ο υπουργός Blanquer επιμένει πως δεν υπάρχει κανένας λόγος να κλείσουν τα σχολεία (κι εγώ, όπως κι ο Claude Askolovitch, έχω έναν φίλο: στην τάξη της κόρης του, εφτά θετικές περιπτώσεις, αλλά γιατί να ενοχλήσουμε τους γονείς με αχρείαστες αγωνίες σχετικά με το ποιος θα κρατήσει τα παιδιά;), και το ίδιο απόγευμα ανακοινώνεται το κλείσιμό τους. Όταν, σε ένα tweet που είναι ταξινομητέο στο ίδιο ράφι με το βίντεο της Buzyn, ο Μακρόν, σαν χίπστερ της Εκάλης που μόλις τέλειωσε ένα εργαστήρι ποίησης στο κολέγιο, μας καλεί – στις 11 Μαρτίου – : «Δεν θα απαρνηθούμε τίποτε, προπάντων όχι το να γελάμε, να χορεύουμε, να αγαπάμε, προπάντων δεν θα αρνηθούμε τα τραπεζάκια των καφέ, τις αίθουσες συναυλιών, τις γιορτές στις καλοκαιρινές βραδιές, προπάντων δεν θα αρνηθούμε την ελευθερία», για να κλείσει τα σχολεία στις 12 του μηνός, να αφήσει τον πρωθυπουργό του να ανακοινώσει μια αρχή γενικού περιορισμού στις 14 του μηνός, και στις 16 του μηνός να επιπλήττει τον λαό που ακολουθούσε το παράδειγμα που αυτός του έδινε εδώ και βδομάδες. Όταν κοιτάς την συνολική εικόνα αυτών των συγχίσεων, σκέφτεσαι όντως πως όλοι αυτοί πιάστηκαν στον ύπνο ή πιάστηκαν μαλάκες. Και καθώς η υπόθεση της έκπληξης αποκλείεται προφανώς, δεν απομένει παρά εκείνη της μαλακίας – γεγονός που δεν αποτελεί έκπληξη.
Όμως, η κατάρτιση των αρχείων δεν θα ήταν πλήρης αν δεν προσθέταμε αυτήν την σκηνή, την τόσο εύγλωττη και συνθετική, της παρέμβασης του Martin Hirsch, διευθυντή της AP-HP (Νοσοκομεία του Παρισιού) στο δελτίο ειδήσεων της France 2 το Σάββατο το βράδυ: « Ικετεύω όλους τους Γάλλους να εφαρμόσουν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν». Ο Martin Hirsch, που περνά ξαφνικά από την κατεδάφιση στις δεήσεις.
Η Δέηση, είναι ο τίτλος του βιβλίου της Svetlana Alexievitch. Με θέμα την καταστροφή του Τσερνομπίλ. Κι είναι αλήθεια πως έχει Τσερνομπίλ στην ατμόσφαιρα. Θα έχουμε «καθαριστές». Έτσι ονόμαζαν τους θυσιασμένους, εκείνους που στέλνανε εξοπλισμένους μ’ένα κομμάτι πανί να καλύπτει το στόμα, και μ’ένα ζευγάρι μπότες, να φτυαρίσουν τα μπάζα που είχαν υαλοποιηθεί από την ραδιενέργεια. Μια βοηθός νοσηλεύτρια στο Twitter δημοσιεύει το αφεντικό που κυκλοφορεί για να φτιάξουν «μόνοι τους, στο σπίτι» μάσκες από ύφασμα. Κορόιδεψαν πολύ τους σοβιετικούς και τον ρεαλιστικό σοσιαλισμό, αλλά, πραγματικά, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, που ήδη έχει ξεχάσει το δικό του Three Mile Island και την δική του Fukushima, καλά θα κάνει να προσέχει και να μην το παίζει έξυπνος. Στα νοσκομεία της Γαλλίας του 2020, υπάρχει έλλειψη αντισηπτικού τζελ και μασκών για το νοσηλευτικό προσωπικό – ενώ σημαντικά τμήματα του πληθυσμού θα έπρεπε να διαθέτουν από αυτά. Και σίγουρα ακόμη δεν είδαμε τίποτε: τι θα γίνει σε μερικές βδομάδες όταν το προσωπικό των νοσοκομείων που αφέθηκε χωρίς εξοπλισμό, μολυσμένο, θα αρχίσει να πέφτει σαν τις μύγες, κι όλη η δομή της υγείας θα απειλεί να καταρρεύσει πάνω στον ίδιο της τον εαυτό, καθώς οι νοσηλευτές θα έχουν γίνει νοσηλευτέοι – αλλά από ποιόν; Όμως «μηδέν αποθέματα, μηδέν άδεια κρεβάτια»: αυτή ήταν η εντολή των lean-managers – των μηδενικών-managers. Στους οποίους δεν μένει πια παρά μόνο η δέηση.
Υπάρχουν οι μηδενικοί-managers και, συνεπώς, υπάρχουν κι «έψιλον-δημοσιογράφοι» (1) : εκείνοι που αρχίζουν να στριγγλίζουν «μαλάκες» όταν η καταστροφή έχει ήδη φτάσει. Δηλαδή, μάλλον αργά. Άλλοι φώναζαν «μαλάκες», κι αυτό εδώ και καιρό, αλλά, Θεέ μου, τόσος φανατισμός! Τόση βία! Η δημοκρατία είναι ο ήρεμος διάλογος, μακριά από τα άκρα (που ενώνονται). Στο France Inter, στο Arte, στη Monde και στη Libération, η λογική είναι το όνομα της αποστολής: η βία είναι για τον λαουτζίκο που περιορίζεται από τα κιτρινιάρικα πάθη του (αναφορά στα «κίτρινα γιλέκα») ή για τους τρελαμένους της «άκρας αριστεράς». Κι έπειτα, ξάφνου, μιαν ωραία πρωία: «μαλάκες».
Το πρόβλημα με τις μεγάλες καταστροφές – χρηματοπιστωτικές, πυρηνικές, υγειονομικές – είναι πως καλύτερο θα ήταν να είχες αντιληφθεί πως πλησιάζουν. Δηλαδή, να έχει ρισκάρει να φωνάξεις «μαλάκες» όταν όλα πήγαιναν καλά ή, καλύτερα, όταν όλα έμοιαζαν να πηγαίνουν καλά – ενώ η καταστροφή μεγάλωνε στη σκιά. Η εκκίνηση, κι η μόνιμη επανεκκίνηση του χρηματοπιστωτικού τομέα, και συνεπώς των χρηματοπιστωτικών κρίσεων, συμπεριλαμβανομένης της κρίσης του 2007 : μαλάκες. Η καταστροφή του σχολείου, του πανεπιστημίου και της έρευνας (και ειδικότερα στον τομέα των κορονοϊών, τι ειρωνεία): μαλάκες. Η κατεδάφιση του δημόσιου νοσοκομείου: Α, ναι, εδώ, τέλειοι μαλάκες. Η εμφάνιση των μπουκαλιών αντισηπτικών στα εκλογικά τμήματα όταν λείπει ακόμη κι από το νοσηλευτικό προσωπικό: εκτός κατηγορίας.
Τέλος πάντων, εύκολα το λες το «εκτός κατηγορίας». Διότι, στο μέτωπο με τους μαλάκες, κι εκεί ο ανταγωνισμός είναι άγριος. Το Ηνωμένο Βασίλειο, που έχει απ’αυτούς στο σπίτι, ανακαλύπτει το σφαλματάκι της πρώτης στρατηγικής του που βασίζονταν στην κατασκευή μιας «ανοσίας αγέλης» – δηλαδή, στην προοπτική μιας επαναλαμβανόμενης επιδημίας, να αφεθούν να μολυνθούν ηθελημένα 50 ως 60 % του πληθυσμού για να κατανεμηθεί ευρέως η παραγωγή αντισωμάτων, ενόψει της «επόμενης φοράς». Όμως, μπορείς να στοιχηματίσεις στην «ανοσία αγέλης» με την εποχιακή γρίππη, για παράδειγμα, αλλά όχι με την πανούκλα. Πού βρίσκεται ο κορονωϊός, μεταξύ των δυο; Φαίνεται πως βρίσκεται πολύ στη μέση. Αρκετά πάντως ώστε το να στοιχηματίσεις στην «ρυθμιζόμενη διάδοση», αντί του αυστηρού containment (περιορισμού), να καταλήξει σε εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς – 510.000 στην βρετανική περίπτωση, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις μιας έκθεσης του Imperial College. Εδώ η συνεπειοκρατική (2) ηθική φιλοσοφία έχει το χέρι βαρύ και το πνεύμα της θυσίας γενναιόδωρο – αλλά για τους άλλους, όπως πάντα.
Αλλά, το συνομοσιολογικό όργανο της ριζοσπαστικής αριστεράς, η Le Figaro, μας ενημερώνει πως υπάρχουν πολλοί λόγοι να σκεφτούμε πως η πρώτη απάντηση της γαλλικής κυβέρνησης ήταν έντονα διαποτισμένη, χωρίς να το πει βέβαια, από την θυσιαστική στρατηγική της «ανοσίας αγέλης» – «φυσικά, θα υπάρξουν μερικοί θάνατοι, αλλά, εν πάση περιπτώσει είναι για την μέλλουσα σωτηρία της συλλογικότητας». Κι έρχεται η στιγμή όπου, σε Παρίσι και Λονδίνο, αντιλαμβάνονται πως οι «μερικοί νεκροί» θα είναι μάλλον ένα βουνό από νεκρούς. Εξ ου και το μάλλον απότομο πέρασμα από την κολεγιακή ποίηση στον στρατιωτικό περιορισμό. Εξ ου επίσης το θεμιτό ερώτημα του να μάθουμε στα πόσα Ρίχτερ της κλίμακας της κυβερνώσας μαλακίας βρισκόμαστε.
Αντιλαμβάνεται κανείς, υπό τέτοιες συνθήκες ηθικής ευθραυστότητας, πως η κυβέρνηση χρειάζεται να αναφερθεί στον «πόλεμο» και στην «εθνική ενότητα». Είναι που αν επιτρέψεις την παραμικρή αμφισβήτηση, απειλείται η μετατροπή σε γενικό παρανάλωμα φωτιάς. Αλήθεια, η αλληλεγγύη με την οποία ο Μακρόν φτιάχνει τα τσεβδά τρέμολό του, δεν συνεπάγεται καθόλου να γίνεις αλληλέγγυος με αυτόν – μόνο: μεταξύ μας. Σε αυτές τις συνθήκες, παραμένει ακέραιο το καθήκον μας να βλέπουμε και η ελευθερία να πούμε: «μαλάκες», αν αποδεικνύεται.
Όμως, ο κοινωνικός κόσμος είναι σαν ένα μεγάλο σύστημα διαφορικών εξουσιοδοτήσεων. Τα δικαιώματα του να μιλάς και, προπάντων, του να ακούγεσαι, είναι άνισα κατανεμημένα. Λίγο μετρά αυτό που λέγεται. Το ποιος το λέει μετρά πολύ. Για παράδειγμα, το να προειδοποιείς τους «μαλάκες» ενόσω το France Inter λέει πως όλα πάνε καλά, δεν είναι αποδεκτό. Πρέπει το France Inter να περάσει σε mode «μαλάκες» για να μπορείς να πεις «μαλάκες» και να είσαι αποδεκτός. Είναι προφανές ότι, εδώ, France Inter ήταν μια μετωνυμία. Η μετωνυμία του μονοπωλίου του έψιλον δημοσιογράφου. Τα μάτια ανοίγουν μόνο όταν σπας τα μούτρα πάνω στο εμπόδιο. Τότε όμως, το γέλιο είναι εγγυημένο: εκείνο το πρωινό του πρώτου γύρου των δημοτικών εκλογών, το CNews μας δείχνει τον Philippe Poutou (της αριστεράς) να ψηφίζει στο Μπορντό όπου είναι υποψήφιος κι ακούμε την φωνή του σχολιαστή να υπενθυμίζει ότι «ο Philippe Poutou εκπροσωπεί ένα κόμμα του οποίου το σλόγκαν ήταν για πολύ καιρό «Οι ζωές αξίζουν μας περισσότερο από τα κέρδη τους», και βρίσκω πως αυτό που ζούμε αυτήν την στιγμή είναι η εφαρμογή αυτής της αρχής». Ορίστε, ορίστε. Ήταν τόσο αστείοι αυτοί οι τροτσκιστές με τα σλόγκαν τους, και να, ερχόμενοι από τα βάθη της ΕΣΣΔ του Τσερνομπίλ (ιστοριογραφική βλακεία πρώτης τάξης, αλλά έτσι ταξινομούνται τα πράγματα μέσα στο κεφάλι ενός δημοσιογράφου), ήταν τόσο αστείοι. Και να που έχουν δίκιο τελικά. Λέω «τροτσκιστές», αλλά κι εδώ πρόκειται για μετωνυμία – συμμετρική του απέναντι μονοπωλίου.
Απέναντι, μια που το’φερε η κουβέντα, πέραν του αστείου, τίποτε ή σχεδόν τίποτε. Ο Claude Askolovitch δεν είναι στο France Inter – θα είναι όταν, με όλες του τις περγαμηνές και εν ονόματι του εαυτού του, θα πει «μαλάκες» στο μικρόφωνο, έστω και εκ μέρους ενός «φίλου» παρά στον λογαριασμό του στο Twitter. Στην εφημερίδα Libération, δεν έχει περάσει πολύς καιρός που τραντάζονταν από σαρκασμούς στην ιδέα ότι μπορούσε κανείς να χρησιμοποιήσει ως επιχείρημα το κραχ του χρηματιστηρίου κατά της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού (ΣτΜ: οι συντάξεις θα περνούσαν πλέον σε ιδιωτικά funds και η απόδοσή τους θα εξαρτιόταν από τις σχετικές «επενδύσεις» στο χρηματιστήριο) – Αχ, αυτοί οι Ανυπότακτοι (Insoumis)…. Στην εφημερίδα Monde, οποιαδήποτε αμφισβήτηση του συνόλου του νεοφιλελευθερισμού στην παρούσα κατάσταση αντιμετωπίζεται με παθιασμένες αγορεύσεις στο « Grand soir ».
Όμως, το ίδιον των μεγάλων κρίσεων, ως καταστάσεων με καταιγιστικές εξελίξεις, είναι πως και οι γνώμες γνωρίζουν καταιγιστικές εξελίξεις. Για παράδειγμα, με απόσταση μερικών μόνο ημερών, θα απολαύσουμε την αίσθηση του Lilian Alemagna (δημοσιογράφου της Libération, που έγραφε κατά του Μελενσόν) ότι η σύνδεση κραχ/μεταρρύθμισης των συντάξεων προκαλούσε τόσο γέλιο. Ή αυτήν του Abel Mestre, τώρα που έλαβε γνώση των άρθρων της ίδιας του της εφημερίδας σχετικά με τις προβολές θνησιμότητας και την κατάσταση των νοσοκομείων που αποκαλύπτεται προοδευτικά, και τώρα πως εκτιμά τον βαθμό αλλαγής που πρέπει να γνωρίσει το κοινωνικό σύστημα. Αυτό το σύστημα που ανεβοκατεβάζει «ήρωες», με χειροκροτήματα ως συμβολικά καθρεφτάκια, το προσωπικό των νοσοκομείων, αλλά τους στέλνει emails εξηγώντας τους ότι η μόλυνση από κορωνοϊό δεν θα αναγνωριστεί ως επαγγελματική ασθένεια (μην τυχόν και, ανάμεσα σε δυο βάρδιες, πάνε να ξεσκιστούν σε καμιά ντίσκο). Το σύστημα που, δια στόματος Martin Hirsch –πάλι αυτός- αποκαλεί «γκρινιάρηδες» τους γιατρούς και τις νοσοκόμες που κατήγγειλαν την υλική αγωνία του νοσοκομείου (του οποίου προεδρεύει), και αυτό την ίδια στιγμή που ο ίδιος ζητά από τους συνταξιούχους γιατρούς και νοσοκόμες να επανέλθουν και να αναλάβουν τα επείγοντα, δηλαδή να έρθουν στην συντροφιά των συναδέλφων τους που είναι ήδη όλοι θετικοί, σε στυλ Τσερνομπίλ. Εκείνο το σύστημα που πλέκει το εγκώμιο της ηθικής του δημόσιου τομέα, αλλά διατηρεί την μη αποζημίωση της πρώτης μέρας ασθενείας για τους άρρωστους υπαλλήλους του. Εκείνο που ξαποστέλνει τους γηραιότερους με την ελπίδα να εξασφαλίσει τις δημοτικές πλειοψηφίες του αστικού μπλοκ. Εκείνο που παράγει τέτοια «αστέρια» που – μα, τέλος πάντων! πάλι αυτός ο Martin Hirsch – που από μόνος του αποτελεί την περιφερόμενη σύνθεση του καθεστώτος -, εξηγούν στο France Inter σε δημοσιογράφους που δεν διστάζουν να λιβανίζουν το καθεστώς αλλά, αυτήν την φορά, είναι και κάπως παγωμένοι, ότι, πώς και να το πούμε, υπάρχουν εντατικές που, πώς να το πούμε… διαρκούν πολύ, διαρκούν δυο και τρεις βδομάδες, ενώ, ε, πώς να το πούμε, στο τέλος καταλήγουν μάλλον άσχημα και, έτσι, δεν χρησίμεψαν εν τέλει και πολύ (οι εντατικές θεραπείες), δεν χρησίμεψαν σε τίποτε βασικά, τόσο που θα μπορούσαμε να σκεφτούμε να τους βγάλουμε από την πρίζα λίγο νωρίτερα, δεδομένου ότι έτσι θ’απελευθερώναμε την κλίνη σε σύντομο διάστημα, σε σχέση με το zero-bed (ΣτΜ: έκφραση που έχει να κάνει με το management των νοσοκομείων και το να μην μένει κανένα κρεβάτι άδειο). Και τώρα, επί λέξει : «Όταν οι εντατικολόγοι κρίνουν ότι η εντατική θεραπεία δεν έχει ως αποτέλεσμα να παρατείνει (την ζωή) παρά μόνο για οχτώ μέρες, θα πράξουν το λογικό (sic) να μην ασχοληθούν με μιαν εντατική θεραπεία της οποίας η κατάληξη είναι εκ των προτέρων γνωστή». Αλλά, κι αυτό το επί λέξει κείμενο είναι πολύ λίγο, καθώς του λείπει ο ήχος του λόγου που σκοντάφτει, που τραυλίζει, που χαρακτηρίζει αυτόν που λέει κάτι το τερατώδες, κάτι το χυδαίο, το πρόστυχο. Διότι, το να κρίνεις «περί εντατικής φροντίδας της οποίας η κατάληξη είναι εκ των προτέρων γνωστή» είναι, όπως θα έλεγε και, εξ άλλου, το λέει ο Ali Baddou, μια «τρομερή ευθύνη». Πράγμα στο οποίο ο Hirsch απαντά, χωρίς να περιμένει, ότι «η τρομερή ευθύνη είναι πράγματι να κάνουμε όσο το δυνατόν περισσότερα, να είμαστε υπερ-οργανωμένοι, να πείσουμε τους άλλους ότι πρέπει να κινητοποιηθούν στο έπακρο» – στην καρδιά της ερώτησης που μόλις του είχε τεθεί, λοιπόν. Διότι, δεν είχαμε αντιληφθεί σωστά σε ποιόν τομέα η τρομερή ευθύνη αποτελεί τρομερή ευθύνη: είναι να αλληλοστηριζόμαστε και να «κινητοποιηθούμε στο έπακρο»! Ας πούμε τα πράγματα ως έχουν: απέναντι σε όλο αυτό, η πρόταση να τα ανατρέψουμε όλα και να τα ξαναφτιάξουμε είναι, εν τέλει, από τις πλέον μετριοπαθείς. Για να μην πούμε, ελάχιστη.
Αλλά, το ίδιον όλων των προπαγανδιστών της παρούσας τάξης, είναι πως η αίσθηση της αηδίας τους έρχεται πολύ αργά – αν ποτέ τους έρθει. Δεν ξέρουμε ποτέ πραγματικά σε ποιο σημείο πρέπει να φθάσουν οι κυρίαρχοι για να τους βγάλεις ένα ξεκίνημα αλλαγής στάσης, ένα ξεκίνημα συνολικής διερώτησης. Αλλά, δεν έχει σημασία: τα «συνολικά ερωτήματα», άλλοι είναι εκείνοι που τα θέτουν στον εαυτό τους, άλλοι που είναι πολυπληθέστεροι και, συν τω χρόνω, όλο και λιγότεροι ήρεμοι. Έως τώρα, οι νεκροί του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού, μεταξύ αμιάντου, φαρμακευτικών σκανδάλων, εργατικών ατυχημάτων, αυτοκτονιών στην France Télécom, κλπ., ήταν πολύ διάσπαρτοι για να τους ανακεφαλαιώσει η κοινή συνείδηση κάτω από ένα συνολικό αιτιολογικό σύστημα. Όμως, εκείνους τους νεκρούς που πλησιάζουν κατά φουρνιές, δεν θα τους κρύψουν όπως η γάτα κρύβει τα σκατά της. Πολύ περισσότερο, δεν θα τους κρύψουν καθώς οι γιατροί εδώ και μήνες μιλούν για την κατάρρευση του νοσοκομειακού συστήματος, και ο λαός τους έχει ακούσει. Όπως αρχίζει να καταλαβαίνει τίνος «τρομερή ευθύνη» είναι αυτή η κατάρρευση. Η ώρα της απόδοσης πολιτικών λογαριασμών πλησιάζει, και κινδυνεύει να είναι «τρομερή».
Στην πραγματικότητα, μια πανδημία του μεγέθους της σημερινής, είναι η μοιραία δοκιμασία για όλην την λογική του νεοφιλελευθερισμού. Ακινητοποιεί αυτό που ο καπιταλισμός ζητά να διατηρείται μόνιμα σε φρενήρη κίνηση. Υπενθυμίζει προπάντων αυτό το αυταπόδεικτο: ότι καθώς μια κοινωνία είναι μια συλλογική οντότητα, δεν λειτουργεί χωρίς συλλογικές κατασκευές – κι αυτές συνήθως τις αποκαλούμε δημόσιο τομέα. Η θανάτωση του δημόσιου τομέα, την οποία με πάθος επιδιώκουν όλοι οι φιλελεύθεροι που διαδέχτηκαν ο ένας τον άλλον εδώ και τριάντα χρόνια, αλλά που έφθασε σε πρωτοφανή επίπεδα με την κλίκα των Μακρόν-Buzyn-Blanquer-Pénicaud κι όλων των άθλιων, δεν αποτελεί μόνο θεσμική θανάτωση όταν πρόκειται για τον δημόσιο τομέα της υγείας – όπου οι λέξεις ανακτούν πλέον το νόημά τους με υπέρτατη βία. Τον Δεκέμβρη του 2019, ένα πανό νοσοκομειακών σε διαδήλωση έλεγε: «Το Κράτος μετράει τις δεκάρες, εμείς θα μετρήσουμε νεκρούς». Να’μαστε λοιπόν.
Προς το παρόν, λέμε «μαλάκες», αλλά μη γελιόμαστε: ακόμη κι αυτό είναι ίσως επιεικές. Ποιος ξέρει, ίσως σύντομα να λέμε άλλα πράγματα.
Στην πραγματικότητα, όλη αυτή η εξουσία, αν της είχε απομείνει έστω κι ελάχιστη αξιοπρέπεια, θα έπρεπε να είχε αναλάβει την προαναγγελθείσα καταστροφή απέναντι στην κοινή γνώμη, να είχε αναγνωρίσει ότι δεν έχει καταλάβει τίποτε από τι σημαίνει να ζεις σε συλλογικότητα ούτε από τα καλέσματα της εποχής. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα έπρεπε να είχει οπισθοχωρήσει στο επίπεδο του προσωρινού υπηρέτη, που εκ των πραγμάτων αναλαμβάνει να χειριστεί την κατάσταση, για να ανακοινώσει ότι θα παραιτούνταν με το που θα περάσει η κρίση. Όλος ο κόσμος έχει καταλάβει πως δεν είναι ακριβώς αυτή η οδός που «αυτοί που μας κυβερνούν» προτίθενται να ακολουθήσουν. Ας τους πούμε όμως ότι, σ’αυτήν την οδό, θα τους περιμένουμε στην γωνία.

 

(1) (ΣτΜ: Αναφορά στους «έψιλον» που αποτελούσαν την χαμηλότερη τάξη, στην κοινωνία του Brave New World (Θαυμαστός Κανούριος Κόσμος) του Aldous Huxley)

(2) Στην ηθική φιλοσοφία, η συνεπειοκρατική θέση, όπως  λέει και τ’όνομά της, κρίνει τις ηθικές επιλογές βάσει ρων συνεπειών τους: αν, για παράδειγμα, πρέπει να θυσιάσεις μια ζωή για να σωθούν πέντε, ο καθαρός απολογισμός των συνεπειών είναι εντάξει. Η αντίθετη θέση, η λεγόμενη «δεοντική», κρίνει όχι μόνον βάσει των συνεπειών αλλά και βάσει των αρχών: εδώ, για παράδειγμα, τον κατ’αρχήν ιερό χαρακτήρα μιας μοναδικής ζωής. Η συνεπειοκρατική φιλοσοφία είναι λοιπόν φιλοσοφία της θυσίας, ενώ η δεοντική φιλοσοφία απορρίπτει κατηγορηματικά την λογική της θυσίας.

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,,, | Σχολιάστε

Για μια στρατευμένη γνώση (Pierre Bourdieu) 2001

 

Για μια στρατευμένη γνώση

του Pierre Bourdieu (Πιέρ Μπουρντιέ)

(Tο πρωτότυπο άρθρο βρίσκεται εδώ: Pour un savoir engagé )

Ελληνική μετάφραση: Christine Cooreman

Διανοούμενος και στρατευμένος

Από τις απεργίες του Νοέμβρη και του Δεκέμβρη 1995 στη Γαλλία, οι παρεμβάσεις του Πιέρ Μπουρντιέ αποτέλεσαν αντικείμενο κριτικής, συχνά βίαιης, ειδικότερα από πλευράς δημοσιογράφων και διανοούμενων των media των οποίων είχε αναλύσει τον κοινωνικό ρόλο. Αυτό που φαίνεται πως τους σόκαρε προπάντων ήταν το γεγονός ότι ένας «ακαδημαϊκός» παρενέβη τόσο ενεργά στον «πολιτικό» τομέα. Κι όμως, η εμπλοκή του κοινωνιολόγου στον δημόσιο χώρο ανάγεται στις αρχές της δεκαετίας του 1960, σχετικά με τον πόλεμο στην Αλγερία.

Θέλοντας να «σκεφτεί την πολιτική χωρίς να σκέφτεται πολιτικά», ο Πιερ Μπουρντιέ θέλησε να αποδείξει πως οι κοινωνικές επιστήμες και η στράτευση όχι μόνο δεν είναι αντίθετες οι μεν προς την δε αλλά και μπορούν να αποτελούν τις δυο όψεις μιας ίδιας δουλειάς, ότι το να αναλύεις και να κάνεις κριτική της κοινωνικής πραγματικότητας επιτρέπει να συμβάλλεις στην μετατροπή της. Το κείμενο αυτό διαβάστηκε από τον συγγραφέα του κατά την διάρκεια μιας συνάντησης στην Αθήνα, τον Μάη του 2001, με ερευνητές και συνδικαλιστές με θέματα όπως η Ευρώπη, ο πολιτισμός και η δημοσιογραφία και θα δημοσιευθεί σε ένα βιβλίο που θα βγει την άνοιξη, με τίτλο: Interventions (1961-2001). Sciences sociales et action politique (Παρεμβάσεις (1961-2001). Κοινωνικές επιστήμες και πολιτική δράση) (εκδ. Agone, Μασσαλία).

 

 

Αν είναι σήμερα σημαντικό, έως και απαραίτητο, κάποιοι ανεξάρτητοι ερευνητές να συμμετέχουν στο κοινωνικό κίνημα, είναι διότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια πολιτική παγκοσμιοποίησης. (Λέγω, πράγματι, «πολιτική παγκοσμιοποίησης», δεν μιλώ για «παγκοσμιοποίηση» ωσάν αν επρόκειτο περί κάποιας φυσικής διαδικασίας). Η πολιτική αυτή, στο μεγαλύτερο μέρος της, κρατιέται μυστική τόσο ως προς την παραγωγή όσο κι ως προς την διάδοσή της. Κι αυτό απαιτεί ήδη πολύ δουλειά έρευνας για να την αποκαλύψεις πριν εφαρμοστεί. Έπειτα, η πολιτική αυτή έχει αποτελέσματα που μπορούμε να προβλέψουμε, χάρη στους πόρους της κοινωνικής επιστήμης, αλλά που, βραχυπρόθεσμα, δεν είναι ακόμη ορατά για τους περισσότερους ανθρώπους. Άλλο χαρακτηριστικό της πολιτικής αυτής: ένα μέρος της παράγεται από ερευνητές. Το ερώτημα είναι αν εκείνοι που, βάσει της επιστημονικής τους γνώσης, προβλέπουν τις ολέθριες συνέπειες της πολιτικής αυτής μπορούν και πρέπει να παραμείνουν σιωπηλοί. Ή μήπως, έτσι, υπάρχει ένα είδος «μη παροχής βοήθειας σε άτομα που βρίσκονται σε κίνδυνο». Αν αληθεύει πως ο πλανήτης απειλείται από σοβαρές καταστροφές, αυτοί που θεωρούν πως γνωρίζουν από πριν τις καταστροφές αυτές δεν έχουν καθήκον να αφήσουν τις επιφυλάξεις που, παραδοσιακά, επιβάλλουν οι επιστήμονες στους εαυτούς τους;

Στο μυαλό της πλειοψηφίας των καλλιεργημένων ανθρώπων, προπάντων στην κοινωνική επιστήμη, υπάρχει μια διχοτομία που μου φαίνεται ιδιαίτερα καταστροφική: η διχοτομία μεταξύ scholarship (πολυμάθεια) και commitment (δέσμευση, στράτευση)– μεταξύ εκείνων που αφιερώνονται στην επιστημονική εργασία, που πραγματοποιείται βάσει επιστημονικών μεθόδων και απευθύνεται σε άλλους επιστήμονες, και εκείνων που στρατεύονται και φέρουν την γνώση τους προς τα έξω. Η αντίθεση είναι τεχνητή και, στην πραγματικότητα, πρέπει να είσαι αυτόνομος επιστήμονας που εργάζεται βάσει των κανόνων του scholarship για να μπορείς να παράγεις στρατευμένη γνώση, δηλαδή μια scholarship with commitment. Πρέπει, για να είσαι πραγματικά στρατευμένος επιστήμονας, θεμιτά στρατευμένος, να στρατεύσεις μια γνώση. Κι η γνώση αυτή δεν αποκτάται παρά μόνο με την επιστημονική εργασία, που υπόκειται στους κανόνες της επιστημονικής κοινότητας.

Με άλλα λόγια, πρέπει να γκρεμίσουμε ορισμένες αντιθέσεις που βρίσκονται μέσα στο μυαλό μας και είναι τρόποι που επιτρέπουν τις παραιτήσεις: αρχής γενομένης από αυτήν του επιστήμονα που αναδιπλώνεται μέσα στον γυάλινο πύργο του. Η διχοτομία μεταξύ scholarship και commitment καθησυχάζει τον ερευνητή που έχει ήσυχη τη συνείδησή του διότι δέχεται την έγκριση της επιστημονικής κοινότητας. Είναι σαν οι επιστήμονες να θεωρούν εαυτούς διπλά επιστήμονες διότι δεν κάνουν τίποτε με την επιστήμη τους. Αλλά, όταν πρόκειται για βιολόγους, αυτό μπορεί να είναι εγκληματικό. Είναι όμως εξίσου σοβαρό όταν πρόκειται για εγκληματολόγους. Η επιφύλαξη αυτή, η φυγή αυτή προς την αγνότητα, έχει πολύ σοβαρές κοινωνικές συνέπειες. Άνθρωποι όπως εγώ, που πληρώνονται από το Κράτος για να κάνουν έρευνα, πρέπει να κρατούν προσεκτικά τα αποτελέσματα των ερευνών τους για τους συναδέλφους τους; Είναι απόλυτα θεμελιώδες να δοθεί προτεραιότητα στο να υποβάλλουμε στην κριτική των συναδέλφων αυτό που θεωρούμε πως ανακαλύψαμε, αλλά γιατί να απευθύνεται μόνο σε αυτούς η γνώση που αποκτήθηκε και ελέγχθηκε συλλογικά;

Πιστεύω πως ο ερευνητής, σήμερα, δεν έχει επιλογή: αν έχει την πεποίθηση πως υπάρχει συσχετισμός (correlation) μεταξύ των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και του ποσοστού παραβατικότητας, ένας συσχετισμός μεταξύ των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και του ποσοστού εγκληματικότητας, ένας συσχετισμός μεταξύ των νεοφιλελεύθερων πολιτικών και όλων των σημείων αυτού που ο Durkheim θα ονόμαζε «ανομία», πώς μπορεί να μην το πει; Όχι μόνο δεν μπορεί να τον ψέξει κανείς γι’αυτό, αλλά θα έπρεπε να τον συγχαρούμε. (Ενδεχομένως, προχωρώ σε απολογία της δικής μου θέσης…)

Τώρα, τί θα πράξει ο ερευνητής αυτός στο κοινωνικό κίνημα; Πρώτα-πρώτα, δεν θα δώσει μαθήματα – όπως έκαναν ορισμένοι οργανικοί διανοούμενοι που, καθώς δεν ήταν ικανοί να επιβάλλουν το εμπόρευμά τους στην επιστημονική αγορά όπου ο ανταγωνισμός είναι σκληρός, πήγαιναν να το παίξουν διανοούμενοι τους μη διανοούμενους ενώ έλεγαν πως ο διανοούμενος δεν υπάρχει. Ο ερευνητής δεν είναι ούτε προφήτης ούτε πνευματικός καθοδηγητής. Πρέπει να εφεύρει έναν νέο ρόλο που είναι πολύ δύσκολος: πρέπει να ακούει, πρέπει να ερευνά και να εφεύρει. Πρέπει να προσπαθήσει να βοηθήσει τους οργανισμούς που έχουν ως αποστολή – όλο και πιο μαλθακά, δυστυχώς, συνδικάτων συμπεριλαμβανομένων – την αντίσταση στην νεοφιλελεύθερη πολιτική. Πρέπει να αναλάβει ως έργο να τους βοηθήσεις παρέχοντάς τους εργαλεία. Ειδικότερα, εργαλεία κατά του συμβολικού εφφέ που ασκούν οι «ειδικοί» που στρατεύονται με τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες. Πρέπει να λέμε τα πράγματα με τ’όνομά τους. Για παράδειγμα, η σημερινή πολιτική παιδείας αποφασίζεται από την UNICE (Σημ. Μετ.: ένωση εργοδοτών της ΕΕ και πολυεθνικών εταιρειών, σήμερα γνωστή με την ονομασία BUSINESSEUROPE), το Transatlantic Institute, κλπ. Αρκεί να διαβάσεις την έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) σχετικά με τις υπηρεσίες για να ξέρεις ποια θα είναι η πολιτική που θα έχουμε για την παιδεία σε πέντε χρόνια. Το υπουργείο εθνικής παιδείας δεν κάνει τίποτε άλλο από το να «αναμεταδίδει» αυτές τις οδηγίες που επεξεργάζονται νομικοί, κοινωνιολόγοι, οικονομολόγοι και που, αφού τους δοθεί μια μορφή νομικίστικη, τίθενται σε κυκλοφορία.

Οι ερευνητές μπορούν επίσης να κάνουν κάτι πιο νέο, πιο δύσκολο: να ευνοήσουν την εμφάνισης των συνθηκών οργάνωσης της συλλογικής παραγωγής της πρόθεσης εφεύρεσης ενός πολιτικού σχεδίου και, δεύτερον, των συνθηκών οργάνωσης της επιτυχίας της εφεύρεσης ενός τέτοιου πολιτικού σχεδίου που θα είναι, φυσικά, ένα συλλογικό σχέδιο. Ούτως ή άλλως, η συνταγματική Συνέλευση του 1789 και η Συνέλευση της Φιλαδέλφειας αποτελούνταν από ανθρώπους όπως εσείς κι εγώ, που είχαν γνώσεις νομικής, είχαν διαβάσει τον Μοντεσκιέ και εφηύραν δημοκρατικές δομές. Με τον ίδιο τρόπο, σήμερα, πρέπει να εφεύρουμε πράγματα… Βέβαια, μπορεί κανείς να πει: «Υπάρχουν Κοινοβούλια, μια ευρωπαϊκή συνομοσπονδία συνδικάτων, ένα σωρό θεσμοί που υποτίθεται πως αυτό κάνουν.» Δεν θα τα αποδείξω εδώ, αλλά οφείλουμε να διαπιστώσουμε πως δεν το πράττουν. Πρέπει λοιπόν να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα ευνοούν αυτήν την εφεύρεση. Πρέπει να βοηθήσουμε στην άρση αυτών που εμποδίζουν αυτήν την εφεύρεση. Εμποδίων που, κατά ένα μέρος, βρίσκονται εντός του κοινωνικού κινήματος που έχει ως αποστολή την άρση τους – και, ειδικότερα, μέσα στα συνδικάτα…

Γιατί μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι; Πιστεύω πως μπορούμε να μιλούμε για εύλογες πιθανότητες επιτυχίας, ότι σήμερα είναι ο καιρός (Σημ. Μετ.: ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την ελληνική λέξη καιρός (kairos)), η κατάλληλη στιγμή. Όταν μιλούσαμε έτσι γύρω στο 1995, μοιραζόμασταν το κοινό στοιχείο ότι δεν μας άκουγαν και μας έπαιρναν για τρελούς. Οι άνθρωποι που, όπως η Κασσάνδρα, μιλούσαν για καταστροφές, τους κορόιδευαν, οι δημοσιογράφοι τους επιτίθονταν και τους έβριζαν. Τώρα, λίγο λιγότερο. Γιατί; Διότι έχει γίνει δουλειά. Υπήρξε ένα Σηάτλ και μια σειρά διαδηλώσεων. Κι έπειτα, οι συνέπειες της νεοφιλελεύθερης πολιτικής – που είχαμε προβλέψει με αφηρημένο λόγο – αρχίζουν να φαίνονται. Και, τώρα, οι άνθρωποι καταλαβαίνουν… Ακόμη κι οι δημοσιογράφοι οι πιο περιορισμένου πνευματικού επιπέδου κι οι πιο πεισματάρηδες ξέρουν πως μια επιχείρηση που δεν έχει 15 % κέρδη, απολύει. Οι πιο καταστροφικές προφητείες των προφητών της δυστυχίας (που απλά ήταν πιο ενημερωμένοι από τους άλλους) αρχίζουν να πραγματοποιούνται. Δεν είναι νωρίς. Αλλά δεν είναι κι αργά. Διότι, είναι μόνο η αρχή. Οι καταστροφές είναι μόνο στην αρχή τους. Είναι ακόμη καιρός να τραντάξουμε τις κυβερνήσεις σοσιαλδημοκρατών, προς τις οποίες οι διανοούμενοι κάνουν τα γλυκά μάτια, προπάντων όταν λαμβάνουν κάθε είδους κοινωνικές παροχές…

Ένα ευρωπαϊκό κοινωνικό κίνημα, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να είναι αποτελεσματικό μόνον αν συγκεντρώνει τρία συστατικά στοιχεία: συνδικάτα, κοινωνικό κίνημα και ερευνητές – υπό τον όρο βέβαια να ενσωματώνονται τα στοιχεία αυτά κι όχι να παρατίθενται απλά. Έλεγα χθες στους συνδικαλιστές πως μεταξύ των κοινωνικών κινημάτων και των συνδικάτων, σε όλες της χώρες της Ευρώπης, υπάρχει μια βαθιά διαφορά που αφορά τόσο τα περιεχόμενα όσο και τα μέσα δράσης. Τα κοινωνικά κινήματα έφεραν στη ζωή πολιτικούς στόχους που τα συνδικάτα και τα κόμματα είχαν εγκαταλείψει, ή ξεχάσει ή απωθήσει. Από την άλλη, τα κοινωνικά κινήματα έφεραν μεθόδους δράσης που τα συνδικάτα, σιγά-σιγά, είχαν και πάλι ξεχάσει ή αγνοήσει ή απωθήσει. Και ειδικότερα, τις μεθόδους προσωπικής δράσης: οι δράσεις των κοινωνικών κινημάτων καταφεύγουν στην συμβολική αποτελεσματικότητα, μια συμβολική αποτελεσματικότητα που εξαρτάται, αφενός, από την προσωπική στράτευση εκείνων που διαδηλώνουν, μια προσωπική στράτευση που είναι και σωματική στράτευση.

Πρέπει να αναλαμβάνεις ρίσκα. Ο στόχος δεν είναι να διαδηλώνεις, χεράκι – χεράκι, όπως το κάνουν παραδοσιακά οι συνδικαλιστές την Πρωτομαγιά. Πρέπει να κάνεις δράσεις, καταλήψεις χώρων, κλπ. Πράγμα που απαιτεί, ταυτόχρονα, και φαντασία και θάρρος. Αλλά, θα το πω επίσης: «Προσοχή, όχι «συνδικαλιστοφοβία». Υπάρχει μια λογική των συνδικαλιστικών μηχανισμών που πρέπει να γίνει κατανοητή.» Γιατί λέω στους συνδικαλιστές πράγματα που είναι τόσο κοντά στην άποψη που έχουν γι’αυτούς τα κοινωνικά κινήματα και γιατί θα πω στα κοινωνικά κινήματα πράγματα κοντά στην άποψη που έχουν γι’αυτά οι συνδικαλιστές; Διότι μόνον υπό τον όρο ότι κάθε μια από τις ομάδες θα δει τον εαυτό της όπως βλέπει τις άλλες, μόνον τότε θα μπορέσουμε να ξεπεράσουμε τις διαιρέσεις αυτές που συμβάλλουν στην εξασθένισης των ομάδων που ήδη είναι πολύ αδύναμες. Το κίνημα αντίστασης στην νεοφιλελεύθερη πολιτική είναι συνολικά πολύ αδύναμο και γίνεται ακόμη πιο αδύναμο λόγω των διαιρέσεών του: είναι ένας κινητήρας που ξοδεύει 80 % της ενέργειάς του σε θερμότητα, δηλαδή, υπό μορφή εντάσεων, τριβών, συγκρούσεων, κλπ., και που θα μπορούσε να πάει πιο γρήγορα και πιο μακριά αν…

Τα εμπόδια στην δημιουργία ενός ενωμένου ευρωπαϊκού κοινωνικού κινήματος είναι πολλών τάξεων. Υπάρχουν τα γλωσσικά εμπόδια, που είναι πολύ σημαντικά, για παράδειγμα, στην επικοινωνία μεταξύ συνδικάτων ή κοινωνικών κινημάτων – τα αφεντικά και τα στελέχη μιλούν ξένες γλώσσες, οι συνδικαλιστές κι οι πολιτικά στρατευμένοι, πολύ λιγότερο. Εκ του γεγονότος αυτού, η διεθνοποίηση των κοινωνικών κινημάτων ή των συνδικάτων γίνεται πολύ δύσκολη. Έπειτα, υπάρχουν εμπόδια που συνδέονται με τις συνήθειες, τους τρόπους σκέψης, την δύναμη των κοινωνικών δομών, των συνδικαλιστικών δομών. Ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος των ερευνητών εδώ; Αυτός του να εργαστούν προς μια συλλογική εφεύρεση των συλλογικών δομών εφεύρεσης που θα κάνουν να γεννηθεί ένα νέο κοινωνικό κίνημα, δηλαδή, νέα περιεχόμενα, νέοι στόχοι και νέα διεθνή μέσα δράσης.

Pierre Bourdieu (Πιέρ Μπουρντιέ)

Κοινωνιολόγος, καθηγητής στο Collège de France.

 

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,,,,,,, | Σχολιάστε

Σαάντ #Χαρίρι: Ο πόλεμος της Μεσογείου ξεκίνησε

Του Hervé LE BIDEAU (μετάφραση δική μου)

Αρχές Ιανουαρίου 2017, σχετικά με «τις επιπτώσεις της αμερικανικής αποτυχίας στην Συρία», έγραφα στο μπλογκ μου «αν θέλουν ν’ανεβάσουν τις τιμές (των υδρογονανθράκων), πρέπει τουλάχιστον κάθε φορά που το Ιράν ή το Ιράκ πουλούν ένα βαρέλι στην διεθνή αγορά, η Σαουδική Αραβία να μειώνει αντίστοιχα την παραγωγή της».

Έντεκα μήνες αργότερα, η τιμή του βαρελιού πέρασε από τα 40 στα 65 $, διότι η Σαουδική Αραβία περιόρισε την παραγωγή της. Αυτό είναι σε όφελος των ΗΠΑ και της Ρωσίας οι οποίες αύξησαν τις εξαγωγές τους προς την Ευρώπη, σε ανεβασμένες τιμές. ΟΙ σχέσεις μεταξύ Μοχάμεντ Μπεν Σαλμάν και Τραμπ και Πούτιν είναι εξαιρετικές. Αυτό του επέτρεψε, εν πλήρη ατιμωρησία, να προχωρήσει σε αυτήν την επίδειξη δύναμης εναντίον της δυσκίνητης βασιλικής του οικογένειας, και στην ταπείνωση που επέβαλε στον «υποτελή» του Σαάντ Χαρίρι.

Στην πραγματικότητα, ο ακτιβισμός που επιδεικνύει ο Μοχάμεντ Μπεν Σαλμάν μοιάζει να είναι συνέπεια μεγάλης αγωνίας από πλευράς της βασιλικής δυναστείας. Διότι το μέλλον της προαναγγέλλεται απειλητικό.

Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο Καναδάς και οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την εκμετάλλευση της ασφαλτούχου άμμου και, μετά του σχιστολιθικού πετρελαίου και αερίου. Αυτό μπορούσε να αποτελεί συμφέρουσα επιχείρηση μόνον αν η τιμή του πετρελαίου ήταν πάνω από 60$ (την εποχή εκείνη ήταν στα 30). Εξ ου και οι πόλεμοι (ή τα εμπάργκο) που έπληξαν τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες (Ιράκ, Ιράν και, στη συνέχεια, Λιβύη, Νιγηρία, Κονγκό και ακόμη και την Ρωσία) με μοναδική εξαίρεση την Σαουδική Αραβία.

Αυτή η μείωση της προσφοράς πετρελαίου έπρεπε να είναι σε όφελος των αμερικανο-σαουδών συνεργών. Αλλά, εμφανίστηκαν δυο εμπόδια.

Το πρώτο ήταν η εκκίνηση της εκμετάλλευσης του εξαιρετικού κοιτάσματος φυσικού αερίου του Περσικού Κόλπου, που έγινε σε συνεργασία Κατάρ και Ιράν από την δεκαετία του 1990. Όμως, ήδη από το 2005, υπήρξαν σχέδια αξιοποίησης και μεταφοράς μέσω αγωγών προς την Ευρώπη. Ο ένας, τον οποίο στήριζε η Γαλλία, ξεκινούσε από το Κατάρ και κατέληγε στην Μεσόγειο μέσω Συρίας. Οδήγησε στον πόλεμο κατά του Μπασάρ Ελ Άσσαντ, ο οποίος δεν τελείωσε ακόμη.

Ο δεύτερος, τον οποίο στήριξε η Ρωσία, συνέδεε το Ιράν με την Ιταλία, περνώντας από την Τουρκία. Η υλοποίησή του υπόκειται στην άρση των αμερικανικών ποινών κατά του Ιράν κατά των οποίων η κυβέρνηση Τραμπ διεξάγει πόλεμο καθυστέρησης. Σημειωτέον ότι η Τουρκία θα ωφελούνταν αυτού του αγωγού ενώ για την Σαουδική Αραβία θα αποτελούσε αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς κάθε παράδοση φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα οδηγούσε σε μειώσεις πωλήσεων του σαουδικού πετρελαίου. Αραβία και ΗΠΑ χάνουν τον Τούρκο σύμμαχό τους.

Το τέλος του πολέμου στη Συρία θα έπρεπε να σημάνει το τέλος της ακολουθίας των πολέμων στον Κόλπο, αλλά ενώ δεν έχει λήξει ακόμη, ήδη διαφαίνεται στον ορίζοντα η αρχή των πολέμων των πετρελαίων και του αερίου της Μεσογείου.

Πράγματι, από το 2005, γεωτρήσεις οι οποίες ξεκίνησε η Ελλάδα έφεραν στο φως την παρουσία σημαντικών κοιτασμάτων αερίου και πετρελαίου γύρω από την Κύπρο. Λόγω του ότι το βόρειο τμήμα του νησιού διεκδικείται από την Τουρκία, τα κοιτάσματα αυτά μπορεί να τα διεκδικήσει η Ελλάδα, αλλά και η Τουρκία, η Αίγυπτος (κοιτάσματα που ανακαλύφθηκαν το 2012), το Ισραήλ (που εκμεταλλεύεται το κοίτασμα Λεβιάθαν από το 2012), καθώς και από την Συρία και τον Λίβανο (το κοίτασμα του Λεβάντε φέρεται να περιέχει, από μόνο του 1,7 δις βαρέλια πετρέλαιο και 3.500 δις κυβικά μέτρα αερίου).

Η εκμετάλλευση των πόρων αυτών θα ήταν καταστροφική για τις ΗΠΑ, την Ρωσία και την Σαουδική Αραβία. Θα ήταν όμως σε όφελος όλων των χωρών στις ακτές της Ανατολικής Μεσογείου, και της Ευρώπης.

Η πρώτη πράξη αυτού του νέου πολέμου της Μεσογείου έλαβε χώρα όταν η Σαουδική Αραβία πήρε όμηρο τον Λιβανέζο Πρωθυπουργό, Σαάντ Χαρίρι.

Ένα άρθρο του Figaro, στις 29/09/2017, που υπέγραφε η Sunniva Rose, υπενθυμίζει πως, το 2013, «μια πενηνταριά εταιρείες είχαν επιλεγεί (από τον Λίβανο) για να συμμετέχουν σε διαγωνισμό κατοχύρωσης αδειών εκμετάλλευσης. Ήταν μια διαδικασία που παρέμεινε νεκρό γράμμα λόγω της παραίτησης του τότε Πρωθυπουργού, Νατζίμπ Μικατί. Έπρεπε να φθάσει ο Οκτώβριος του 2016 και η εκλογή του Μισέλ Αούν… για να ψηφίσει το κοινοβούλιο… τον φορολογικό νόμο που διέπει τους υδρογονάνθρακες, στις 19 του Σεπτέμβρη που πέρασε …).

Ας μην γελιόμαστε: η αναγκαστική παραίτηση του Πρωθυπουργού Χαρίρι είναι πολύ περισσότερο από μια επανάσταση παλατιού. Είναι μια προειδοποίηση σε όλους τους γείτονες στην Μεσόγειο (με εξαίρεση του Ισραήλ) που θα ήθελαν να εκμεταλλευτούν τους θαλάσσιους πόρους υδρογονανθράκων τους. Είναι η πρώτη πράξη του πολέμου της Μεσογείου που ξεκίνησε. Η Αραβία δεν έχει τίποτε να κερδίσει αλλά πολλά να χάσει.

Propos d’un ancien du SDECE

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,,,,,, | Σχολιάστε

Η κόλαση του γερμανικού θαύματος

Το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ, στα γαλλικά. Μετάφραση δική μου.

Το μοντέλο που εμπνέει τον Εμμανουέλ Μακρόν

Ο γερμανικός πληθυσμός που κλήθηκε στις κάλπες στις 24 Σεπτεμβρίου, ποτέ δεν είχε τόσο λίγους ανέργους. Ούτε και τόσους φτωχούς. Η διάλυση της κοινωνικής προστασίας στα μέσα της δεκαετίας του 2000 μετέτρεψε τους ανέργους σε φτωχούς εργαζόμενους. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές αποτελούν πηγή έμπνευσης της αναδιαμόρφωσης του Εργατικού Δικαίου που η γαλλική κυβέρνηση θέλει να επιβάλει μέσω διαταγμάτων.

Από τον Olivier Cyran

Οκτώ η ώρα: το Jobcenter της βερολινέζικης συνοικίας του Pankow μόλις άνοιξε τα ρολά του και ήδη μια δεκαπενταριά άτομα είναι στην ουρά μπροστά στο γκισέ υποδοχής, καθένα κλεισμένο σ’ένα κουκούλι αγχωμένης σιωπής.  «Γιατί βρίσκομαι εδώ; Διότι αν δεν απαντήσεις στις κλήσεις τους, σου παίρνουν το λίγο που σου δίνουν, γκρινιάζει ένας πενηντάρης χαμηλόφωνα.  Ούτως ή άλλως, δεν έχουν τίποτα να σου προτείνουν. Πέρα, ίσως, από μια θέση πωλητή σώβρακων με καρφιά, ποιος ξέρει.»  Η νύξη του φέρνει ένα θαμπό χαμόγελο. Πριν από έναν μήνα, μια μητέρα μονογονεϊκής οικογένειας, 36 ετών, άνεργη εκπαιδευτικός, έλαβε επιστολή από το Jobcenter του Pankow βάσει της οποίας έπρεπε, αλλιώς θα είχε να αντιμετωπίσει ποινές, να θέσει υποψηφιότητα για εργασία πωλήτριας σε σεξ σοπ.  «Τα είδα όλα, με το Jobcenter μου, αλλά αυτό ήταν το κερασάκι», αντέδρασε η ενδιαφερόμενη στο Διαδίκτυο, πριν ανακοινώσει την πρόθεσή της να καταθέσει μήνυση για κατάχρηση εξουσίας.

Έξω, στο παρκινγκ των εργατικών κατοικιών, η «κινητή μονάδα στήριξης» του κέντρου ανέργων του Βερολίνου, είναι ήδη σε ετοιμότητα. Σε ένα πτυσσόμενο τραπεζάκι μπροστά στο μικρό λεωφορείο της ομάδας, η κυρία Nora Freitag, 30 ετών, τοποθετεί μια στοίβα εντύπων με τον τίτλο «Πώς να υπερασπιστώ τα δικαιώματά μου απέναντι στο Jobcenter».  «Αυτή η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2007, από την προτεσταντική Εκκλησία. Υπάρχει πολλή απελπισία, πολλή αδυναμία, επίσης, μπροστά σε αυτό το γραφειοκρατικό τέρας που οι άνεργοι αντιλαμβάνονται, όχι αναίτια, σαν απειλή.»

Μια κυρία, που έχει περάσει τα εξήντα εδώ και κάποιο καιρό, πλησιάζει με διστακτικό βήμα. Μοιάζει φριχτά αμήχανη κι ενοχλημένη να εμφανίζεται μπροστά σε αγνώστους. Η σύνταξή της, κάτω από 500 ευρώ τον μήνα, δεν της φτάνει για να ζήσει και παίρνει ένα συμπλήρωμα που της καταβάλει το Jobcenter της. Καθώς ζορίζεται να τα βγάλει πέρα, εδώ και λίγο καιρό έχει πρόσκαιρη θέση ημιαπασχόλησης (« minijob ») οικιακής βοηθού σε ένα κέντρο φροντίδας, που της εξασφαλίζει καθαρό μηνιαίο μισθό 340 ευρώ.  «Σκεφτείτε, λέει με φωνή γεμάτη αγωνία, η επιστολή του Jobcenter μου ανακοινώνει ότι δεν του δήλωσα τα εισοδήματά μου και πρέπει να επιστρέψω 250 ευρώ. Μα δεν έχω αυτά τα χρήματα! Εξ άλλου, τα είχα δηλώσει τα εισοδήματά μου από την πρώτη μέρα, το αντιλαμβάνεστε. Πρέπει να έχει γίνει λάθος…» Ένα μέλος της ομάδας την οδηγεί λίγο πιο πέρα για να της δώσει τις συμβουλές του: σε ποιον να απευθύνει ένσταση, ποια πόρτα να χτυπήσει για να καταθέσει μήνυση αν δεν καταλήξει η ένσταση, κλπ. Ενίοτε, το μικρό λεωφορείο γίνεται καταφύγιο για να συζητηθεί ένα πρόβλημα μακριά από τα βλέμματα των περαστικών.  «Είναι ένα από τα αποτελέσματα του Χαρτζ 4, παρατηρεί η κυρία Freitag.  Ο στιγματισμός των ανέργων είναι τόσο έντονος που μερικοί αισθάνονται ντροπή και μόνον αναφερόμενοι στην κατάστασή τους μπροστά σε άλλους.»

Ένα από τα πλέον καταπιεστικά καθεστώτα στην Ευρώπη

Χαρτζ 4: αυτή η κοινωνική σφραγίδα είναι αποτέλεσμα της διαδικασίας απορρύθμισης της αγοράς εργασίας, της λεγόμενης Ατζέντας 2010, που έθεσε σε εφαρμογή μεταξύ 2003 και 2005 η συμμαχία μεταξύ Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD) και Πρασίνων του καγκελάριου Γκέρχαρντ Σρέντερ. Φέροντας το όνομα αυτού που είχε την ιδέα, του Πέτερ Χαρτζ, πρώην διευθυντή προσωπικού της Volkswagen, το τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο των μεταρρυθμίσεων αυτών  Jobcenter συγχωνεύει τα κοινωνικά επιδόματα και τις αποζημιώσεις των μακροχρόνια άνεργων (χωρίς εργασία για πάνω από έναν χρόνο) σε ένα ενιαίο κατ’αποκοπή επίδομα, που καταβάλλει το Jobcenter. Το μικρότατο ποσό αυτό – 409 ευρώ τον μήνα, το 2017, για ένα άτομο μόνο – έχει στόχο να αποτελέσει κίνητρο για τον επιδοματούχο, που αναβαπτίζεται «πελάτης», ώστε να βρει ή να ανακτήσει το συντομότερο μια θέση απασχόλησης, όσο άσχημα κι αν πληρώνεται κι όσο απομακρυσμένη κι αν είναι από τις προσδοκίες ή τις ικανότητές του. Η απόδοση του επιδόματος εξαρτάται από ένα καθεστώς ελέγχου που είναι από τα πλέον καταπιεστικά καθεστώτα στην Ευρώπη.

Τέλη του 2016, το δίχτυ Χαρτζ 4 περιλάμβανε περί τα 6 εκατομμύρια άτομα, εκ των οποίων 2,6 εκατομμύρια επίσημων ανέργων, 1,7 εκατομμύριο μη επίσημων που είχαν βγει από τις στατιστικές μέσω της καταπακτής των «μηχανισμών ενεργοποίησης» (επιμορφώσεις, « coaching », δουλειές του 1 ευρώ, minijobs, κλπ.) και 1,6 εκατομμύρια παιδιών δικαιούχων. Σε μια κοινωνία που δομείται γύρω από την λατρεία της εργασίας, συχνά περιγράφονται σαν παραδείγματα προς αποφυγή ή σαν ομήγυρη τεμπέληδων και, ενίοτε, χειρότερα ακόμη. Το 2005, μπορούσες να διαβάσεις σε μια μπροσούρα του υπουργείου οικονομίας, με πρόλογο του υπουργού Wolfgang Clement (SPD) και τίτλο «Προτεραιότητα στους τίμιους ανθρώπους. Ενάντια στις καταχρήσεις, τις απάτες και το σελφ-σέρβις στο κοινωνικό Κράτος»:  «Οι βιολόγοι χρησιμοποιούν ομόφωνα τον όρο “παράσιτα” για να αναφερθούν στους οργανισμούς που ικανοποιούν τις διατροφικές τους ανάγκες εις βάρος άλλων ζωντανών οργανισμών. Βεβαίως, θα ήταν τελείως άκομψο να επεκτείνουμε τις έννοιες που προέρχονται από τον κόσμο των ζώων στους ανθρώπους.»  Και, φυσικά, η έκφραση «παράσιτο Χαρτζ 4» χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον από τον χείριστο Τύπο, με επικεφαλής την Bild.

Η ζωή των δικαιούχων είναι άθλημα που υπάγεται στις πολεμικές τέχνες. Καθώς το ελάχιστο ποσό δεν τους φτάνει για να πληρώσουν το νοίκι τους, το Jobcenter το αναλαμβάνει, υπό τον όρο να μην υπερβαίνει το ανώτατο όριο που ορίζει η διοίκηση σύμφωνα με τις γεωγραφικές ζώνες.  «Το ένα τρίτο των ατόμων που έρχονται να μας δουν έχουν προβλήματα κατοικίας, αναφέρει η κ. Freitag.  Τις περισσότερες φορές διότι η άνοδος των ενοικίων στις μεγάλες πόλεις, ειδικότερα στο Βερολίνο, του έκανε να βγουν εκτός της περιοχής του Jobcenter Πρέπει, είτε να μετακομίσουν, αλλά χωρίς να έχουν κάπου να πάνε, διότι η αγορά των ενοικιαζόμενων έχει κορεσθεί, είτε να καταβάλλουν την διαφορά από την τσέπη τους, μειώνοντας το ποσό που προορίζεται για την διατροφή.»  Στους 500.000 «Χαρτζ 4» που ζουν στο Βερολίνο, το 40% πληρώνει ενοίκιο που ξεπερνά το όριο που έχει θέσει η διοίκηση.

Το Jobcenter μπορεί επίσης να αποδεσμεύσει, με το σταγονόμετρο, επείγουσες ενισχύσεις. Αυτό του δίνει ένα δικαίωμα ελέγχου που προσεγγίζει σχεδόν μια θέση υπό κηδεμονία. Τραπεζικός λογαριασμός, αγορές, μετακινήσεις, οικογενειακή ζωή, ακόμη κι ερωτική ζωή: καμιά διάσταση της ιδιωτικής ζωής δεν ξεφεύγει από το ταπεινωτικό ραντάρ των ελέγχων. Τα 408 γραφεία του που βρίσκονται σε όλη την χώρα διαθέτουν ένα περιθώριο πρωτοβουλίας και μερικά από αυτά ξεχειλίζουν από φαντασία. Τέλη 2016, για παράδειγμα, το Jobcenter  της Stade, στην Κάτω Σαξωνία, έστειλε ένα ερωτηματολόγιο σε μιάν ανύπαντρη άνεργη που ήταν έγκυος, ζητώντας της να αναφέρει τα στοιχεία και την ημερομηνία γέννησης των σεξουαλικών της συντρόφων.

Η φιλοσοφία αυτού του ιεροεξεταστικού καθεστώτος υπήρχε ήδη, ως σπόρος, στο μανιφέστο που συνυπέγραψαν τον Ιούνιο του 1999 ο Σρέντερ με τον βρετανό ομόλογό του, Τόνυ Μπλαιρ. Οι δυο προφήτες της «σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας» διακήρυτταν την αναγκαιότητα της «μετατροπής του διχτυού ασφαλείας των κοινωνικών κεκτημένων σε εφαλτήριο προς την ατομική ευθύνη.»  Διότι, έλεγε αυτό το κείμενο με τίτλο «Ευρώπη: ο τρίτος δρόμος, το νέο κέντρο», «μια εργασία μερικής απασχόλησης ή μια απασχόληση με χαμηλό μισθό είναι καλύτερα από καθόλου απασχόληση, διότι διευκολύνουν την μετάβαση από την ανεργία στην απασχόληση.»  Ένας φτωχός που ιδρώνει, καλύτερα από έναν φτωχό που είναι άνεργος: αυτή η καφενειακή αλήθεια ήταν η ιδεολογική μήτρα της «αναμφίβολα σημαντικότερης τομής στην ιστορία του γερμανικού κοινωνικού Κράτους από την εποχή του Βίσμαρκ», σύμφωνα με την διατύπωση του Christoph Butterwegge, ερευνητή κοινωνικών επιστημών στο πανεπιστήμιο της Κολωνίας.

Στην Γαλλία, οι νόμοι Χαρτζ αποτελούν, εδώ και δώδεκα χρόνια, ανεξάντλητη πηγή αγαλλίασης μεταξύ των εργοδοτικών, μιντιακών και πολιτικών κύκλων. Η επαναλαμβανόμενη ωδή στο «γερμανικό μοντέλο» ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο από τότε που ο κ. Εμμανουέλ Μακρόν είναι στο Ελυζέ (ΣτΜ: γαλλικό προεδρικό μέγαρο), για τον οποίο η «Η Γερμανία μεταρρύθμισε θαυμάσια». Άποψη που σπάνια αμφισβητείται από τους αρχισυντάκτες.  «Ο γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ επέβαλε με πυγμή τις μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν στην ευημερία της χώρας του», υπενθύμισε ο διευθυντής έκδοσης της εφημερίδας  Monde την επομένη της εκλογής του υποψήφιου του «start-up έθνους», για να τον ικετεύσει να επιδείξει σιδερένια πυγμή στις δικές του μεταρρυθμίσεις. Οι οικονομολόγος Pierre Cahuc, εμπνευστής μαζί με τους Marc Ferracci και Philippe Aghion της αναδιαμόρφωσης της αγοράς εργασίας που οραματίστηκε ο Μακρόν, χαιρετίζει επίσης την «εξαιρετική επιτυχία της γερμανικής οικονομίας».  Εκτιμά πως ο Χαρτζ 4, όχι μόνο «είναι καλύτερος για την απασχόληση», αλλά είναι και προτιμότερος για να διαδοθεί η χαρά και η καλή διάθεση, αφού «οι Γερμανοί δηλώνουν όλο και πιο ικανοποιημένοι από την κατάστασή τους, ειδικά οι πιο φτωχοί, ενώ η ικανοποίηση των Γάλλων λιμνάζει».

Αν «οι πιο φτωχοί» καταφέρνουν ακόμη να συγκρατήσουν τον ενθουσιασμό τους στις ουρές αναμονής των Jobcenters, είναι αδιαμφισβήτητο ότι τα σχέδια του κ. Μακρόν έχουν ως άμεση πηγή έμπνευσης το «γερμανικό μοντέλο». Ειδικότερα, το άδειασμα του Εργατικού Δικαίου και η ενίσχυση του ελέγχου των ανέργων, στους οποίους θα επιβάλλεται ποινή σε περίπτωση άρνησης δυο διαδοχικών προτάσεων απασχόλησης. Κανείς δεν μπόρεσε να περιγράψει με λιγότερα λόγια το πνεύμα του Χαρτζ 4 από τον γάλλο πρόεδρο όταν, στις 3 Ιουλίου, μπροστά στο Κοινοβούλιο που είχε συγκαλέσει στις Βερσαλλίες, ότι «το να προστατεύεις τους πιο αδύναμους δεν σημαίνει να τους μετατρέπεις σε μόνιμα εξαρτώμενους από τις ενισχύσεις του Κράτους» αλλά (σημαίνει) να τους δώσεις τα μέσα να – και ενδεχομένως, να τους αναγκάσεις να – «παίξουν αποτελεσματικά ρόλο στην δική τους μοίρα.»  Με μια λεκτική ακροβασία που πλησίαζε αυτές που κάποτε έκαναν οι προωθητές του Χαρτζ 4, πρόσθετε:  «Πρέπει να αντικαταστήσουμε την ιδέα της κοινωνικής ενίσχυσης (βλ. επιδόματα) (…) με μια πραγματική πολιτική ενσωμάτωσης των πάντων. »  Για τον κ. Σρέντερ, το πρόταγμα ενάντια στους φτωχούς ήταν πιο λακωνικό: «Να ενθαρρύνουμε και να απαιτούμε»  fördern und fordern »).

Εξ άλλου, ο κ. Χαρτζ δεν έκανε λάθος. Στην Γαλλία, ο συντάκτης των νόμων που φέρουν το όνομά του χαίρει ακόμη κολακευτικής φήμης. Στην Γερμανία, δεν ξέχασαν την καταδίκη του, το 2007, σε δυο χρόνια φυλάκισης με αναστολή και 500.000 πρόστιμο για «εξαγορά κοινωνικής ειρήνης» στην Volkswagen ποτίζοντας τα μέλη της επιτροπής επιχείρησης με δωροδοκίες, εξωτικά ταξίδια και υπηρεσίες πορνών. Κι έτσι, κανείς δεν θέλει πια ν’ακούει γι’αυτόν. Για να βρει ακροατήριο που πάντα είναι έτοιμο να τον χειροκροτήσει, ο πρώην διευθυντής ανθρώπινων πόρων καταφεύγει στην Γαλλία. Το Κίνημα των επιχειρήσεων της Γαλλίας (Medef – Στμ: Εργοδοτική Ένωση) τον καλεί τακτικά, και ο κ. Ολάντ, όταν ήταν πρόεδρος, φέρεται να σκέφτηκε να τον περιλάβει στους συμβούλους του. Τώρα πια, στον κ. Μακρόν είναι που επιφυλάσσει τις μαντείες του, μέσω Τύπου.

Κι όμως, ο κ. Χαρτζ έπαιξε μόνο ρόλο κομπάρσου στην έλευση των μεταρρυθμίσεων Σρέντερ. Ήταν βέβαια πρόεδρος της επιτροπής της οποίας οι εργασίες έθεσαν τις βάσεις των μεταρρυθμίσεων. Αλλά, αυτό που ενορχήστρωσε τις επιχειρήσεις ήταν το Ίδρυμα Bertelsmann. Το «φιλανθρωπικό» έργο του μιντιακού και εκδοτικού ομίλου με την μεγαλύτερη επιρροή στην Γερμανία ήταν στην καρδιά της διαδικασίας επεξεργασίας της Ατζέντας  2010: χρηματοδότηση εκθέσεων ειδικών και συνεδρίων, διάδοση επιχειρηματολογίας μεταξύ των δημοσιογράφων, δικτύωση «καλοθελητών».  «Χωρίς τη δουλειά προετοιμασίας, υποστήριξης και εξυπηρέτησης που αναπτύχθηκε σε όλα τα επίπεδα  από το Ίδρυμα Bertelsmann, οι προτάσεις της επιτροπής Χαρτζ κι η νομοθετική μετάφρασή τους δεν είχαν ποτέ δει το φως της μέρας», παρατηρεί η Helga Spindler, καθηγήτρια δημοσίου δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Duisburg. Το ίδρυμα θα φτάσει ακόμη και στο σημείο να καλέσει τα δεκαπέντε μέλη της επιτροπής σε ταξίδια μελέτης σε πέντε χώρες που θεωρούνται ως προχωρημένα σε θέματα αξιοποίησης του αποθέματος ανέργων: Δανία, Ελβετία, Κάτω Χώρες, Αυστρία και Ηνωμένο Βασίλειο.

Κανονικές θέσεις απασχόλησης που μετατρέπονται σε πρόσκαιρες

Στις 16 Αυγούστου, ο κ. Χαρτζ παραδίδει τα συμπεράσματά του στον κ. Σρέντερ, κάτω από τον θόλο του γαλλικού καθεδρικού ναού του Βερολίνου. Είναι μια «μεγάλη μέρα για τους ανέργους», ενθουσιάζεται ο καγκελάριος, που υπόσχεται να επαναφέρει στη δουλειά δυο εκατομμύρια από αυτούς, εντός των επόμενων δυο ετών. Ζυγίζοντας 344 σελίδες, η έκθεση της επιτροπής περιλαμβάνει δεκατρείς «ενότητες καινοτομίας» που συντάσσονται σε ένα ιδίωμα μαναντζερίστικο βασισμένο σε « engleutsch » (μείγμα γερμανικής και αγγλικής γλώσσας) με πληθώρα εκφράσεων του τύπου « controlling », « change management », « bridge system για ηλικιωμένους ενεργούς », « νέες δυνατότητες αγγαρείας και εθελοντική εργασία »…  Το Jobcenter περιγράφεται ως «βελτιωμένη υπηρεσία προς τους πελάτες ».

Το καθεστώς που γεννήθηκε από αυτήν την αντιγλώσσα τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2005 και ήρθε να «κουμπώσει» με το άλλο πακέτο της Ατζέντας 2010 που ενορχηστρώνει την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας. Το να φορτώσεις τους ανέργους μέσα στο μισθοδοτικό χωνί επέβαλε την σφυρηλάτηση ενός ευρέως πακέτου εργαλείων για τους εργοδότες: αποφορολόγηση των χαμηλών μισθών, εκκίνηση των minijobs των 400 ευρώ και, μετά, 450 ευρώ τον μήνα, απαλοιφή των ορίων προσφυγής στην προσωρινή εργασία, επιδοτήσεις των γραφείων εύρεσης πρόσκαιρης εργασίας (ή δανεισμού εργαζομένων) που χρησιμοποιούν μακροχρόνια άνεργους, κλπ. Ο πυρετός του χρυσού χτυπά τους επιχειρηματίες, ειδικά στον τομέα των υπηρεσιών. Καθώς τροφοδοτούνται με φρέσκα τάγματα από τα Jobcenters, επωφελούνται της ευλογίας για να μετατρέπουν κανονικές θέσεις απασχόλησης σε πρόσκαιρες θέσης – κι αυτοί που τις κατείχαν έχουν το ελεύθερο να πάνε με την σειρά τους να κάνουν ουρά στο Jobcenter για να συμπληρώσουν τον ισχνό μισθό τους. Ο δανεισμός εργαζομένων κι η πρόσκαιρη απασχόληση γνωρίζουν έκρηξη, περνώντας από 300.000 άτομα, το 2000, σε σχεδόν 1.000.000, το 2016. Συγχρόνως, η αναλογία φτωχών εργαζομένων – που έχουν μισθό κατώτερο των 979 ευρώ τον μήνα – περνά από το 18 στο 22%. Η δημιουργία, το 2015, του ελάχιστου μισθού, που ορίστηκε στα 8,84 ευρώ την ώρα, το 2017, δεν αντέστρεψε την τάση: 4,7 εκατομμύρια ενεργοί επιβιώνουν σήμερα ακόμη με ένα minijob με ανώτατο όριο μισθού στα 450 ευρώ τον μήνα. Η Γερμανία μετέτρεψε τους ανέργους της σε εξαθλιωμένους.

Τα παιδιά καλούνται στο Jobcenter

Το Χαρτζ 4 λειτουργεί όπως μια υπηρεσία πρόσκαιρης υποχρεωτικής εργασίας. Οι απειλές ποινών που κρέμονται πάνω από το κεφάλι του «πελάτη» τον κρατούν μόνιμα στο έλεος μιας ενέδρας. Υπό κανονικές συνθήκες, ο κ. Jürgen Köhler, ένας Βερολινέζος 63 ετών, ασκεί το επάγγελμα του ανεξάρτητου γραφίστα. Καθώς βρέθηκε αντιμέτωπος με τον ανταγωνισμό των μεγάλων γραφείων που σπάνε τις τιμές, δεν έχει πια αρκετές παραγγελίες για να ζήσει και γράφτηκε στο Jobcenter.  «Μια μέρα, διηγείται πίνοντας έναν καφέ, μια επιστολή μου ανακοινώνει ότι πρέπει να παρουσιαστώ την επόμενη Δευτέρα και Τρίτη, στις 4 το πρωί, στην πόρτα ενός γραφείου πρόσκαιρης απασχόλησης για να δουλέψω σ’ένα εργοτάξιο και να πληρωθώ το ίδιο βράδυ. Κι ότι πρέπει να εξοπλιστώ μ’ένα ζευγάρι παπούτσια ασφαλείας. Φυσικά, δεν διαθέτω τέτοιου είδους εξοπλισμό και ποτέ δεν εργάστηκα στις οικοδομές. Το να ξεκινήσω να το κάνω στην ηλικία μου, δεν μου φαινόταν και τόσο καλή ιδέα.»  Καθώς οι προθεσμίες ήταν, όπως συμβαίνει συχνά, πολύ μικρές για να επιχειρήσει ένσταση, ο κ. Köhler δεν έχει άλλη επιλογή απ’το να αμφισβητήσει το μέτρο ενώπιον των δικαστηρίων, ελπίζοντας ότι η υπόθεσή του θα δικαστεί πριν πέσει το δρεπάνι της ποινής που κινδυνεύει να τον μειώσει τα εισοδήματά του κατά 10 %, 30 % ή ακόμη και 100 %. Κανείς δεν αποφεύγει την κιμαδομηχανή, ούτε καν τα παιδιά των δικαιούχων Χαρτζ 4, ηλικίας 15 ως 18 ετών: σε αντάλλαγμα των 311 μηνιαίων ευρώ που καταβάλλονται στον οικογενειακό προϋπολογισμό, και ακόμη κι αν πηγαίνουν ακόμη σχολείο, το Jobcenter μπορεί να τα καλέσει ανά πάσα στιγμή για να τα «συμβουλέψει» να προσανατολιστούν προς τον τάδε ή δείνα τομέα που έχει ζήτηση και να τους κόψει το επίδομα αν χάσουν ένα ραντεβού. Εγγυημένο το παιδαγωγικό αποτέλεσμα πάνω στον έφηβο που έχει ήδη στο μέτωπό του γραμμένο το «Χαρτζ 4.»

Μέλος της ομάδας ανέργων Ver.di, το ενιαίο συνδικάτο των υπηρεσιών, ο κ. Köhler μπόρεσε να έχει έναν δικηγόρο δωρεάν και να λάβει εγκαίρως μιαν ευνοϊκή απόφαση. Δεν έχουν όλοι αυτήν την τύχη. Σχεδόν ένα εκατομμύριο ποινές απαγγέλθηκαν το 2016, με μέση μείωση επιδόματος 108 ευρώ το κεφάλι — μη αμελητέο κέρδος για την Ομοσπονδιακή υπηρεσία εργασίας, αρχή που επιβλέπει τα Jobcenters. Τον ίδιο χρόνο, τα κέντρα αυτά ήταν αντικείμενο 121.000 μηνύσεων που απορρίφθηκαν σε 60 % των περιπτώσεων.  «Οι ποινές σας πέφτουν στο κεφάλι για λόγους τόσο παράλογους που έχεις πιθανότητες να κερδίσεις, αν κινηθείς σωστά, εξηγεί ο κ. Köhler.  Αλλά, η πλειοψηφία των ανέργων δεν είναι ενημερωμένη για τα δικαιώματά της και τα υπερασπίζεται άσχημα. Οι περισσότεροι δεν τα υπερασπίζονται καν.»

Δεν ήταν όμως ανέκαθεν έτσι τα πράγματα. Το 2003 και το 2004, δεκάδες χιλιάδες ανέργων και μισθωτών διαδήλωναν αυθόρμητα κάθε Δευτέρα, σε πολλές πόλεις της Γερμανίας, για να φράξουν τον δρόμο στις μεταρρυθμίσεις Σρέντερ. Ξεκινώντας από την Ανατολή, όπου τα συνθήματα αναφέρονταν ξεκάθαρα στις «διαδηλώσεις της Δευτέρας» του φθινοπώρου 1989 κατά της εξουσίας, το κίνημα διαδόθηκε γρήγορα στη Δύση, εκπλήσσοντας τις συνδικαλιστικές οργανώσεις που λίγη διάθεση είχαν να ακολουθήσουν.  «Τα συνδικάτα δίστασαν πολύ, παραδέχεται ο κ. Ralf Krämer, ομοσπονδιακός γραμματέας της Ver.di σε οικονομικά θέματα.  Η θέση τους ήταν ιδιαίτερα αμφίσημη, πολύ περισσότερο που δυο εκπρόσωποί τους είχαν συμμετάσχει στην επιτροπή Χαρτζ, ο ένας από το DGB [Γερμανική Συνομοσπονδία των Συνδικάτων], κι ο άλλος από μας. »  Πέραν των δυο συνδικαλιστών, η επιτροπή Χαρτζ περιλάμβανε δυο αιρετούς, δυο πανεπιστημιακούς, έναν ανώτατο δημόσιο υπάλληλο και επτά « top managers », εκ των οποίων αυτούς της Deutsche Bank, του ομίλου χημικών BASF και του γραφείου συμβούλων McKinsey.  «Το συνδικαλιστικό κίνημα στην Γερμανία είναι παραδοσιακά κοντά στο SPD, συνεχίζει ο κ. Krämer.  Προφανώς, οι μεταρρυθμίσεις Σρέντερ δεν μπόρεσαν αν επιβληθούν παρά μόνον επειδή η κυβέρνηση ήταν σοσιαλδημοκράτες. Αλλιώς, η αντίσταση θα ήταν πολύ εντονότερη.

Το Νοέμβρη του 2003, προς γενική έκπληξη, μια διαδήλωση που οργανώθηκε από τα συνδικάτα συγκεντρώνει εκατό χιλιάδες κόσμου, στο Βερολίνο.  «Πολλοί συνδικαλιστές ήταν παρόντες, όπως κι εγώ, διότι στη Ver.di η βάση είχε αντιληφθεί ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές δεν είχαν σαν στόχο τίποτε άλλο παρά να ευνοήσουν την αγορά των χαμηλών μισθών, συνεχίζει ο κ. Krämer.  Αλλά, η διεύθυνση του DGB καθυστέρησε. » Πέντε μήνες αργότερα, νέες διαδηλώσει σε Βερολίνο, Στουτγάρδη και Κολωνία κατεβάζουν στον δρόμο μισό εκατομμύριο κόσμο: ποτέ δεν είχε ξαναδεί κάτι τέτοιο η χώρα από την μεταπολεμική εποχή. Αυτήν την φορά, οι επικεφαλής των συνδικάτων βρίσκονται επικεφαλής των διαδηλώσεων.  «Θα μπορούσαμε να είχαμε κερδίσει αν είχε συνεχιστεί η δυναμική, λέει λυπημένος ο κ. Krämer.  Αλλά, το DGB φοβήθηκε πως θα χάσει τον έλεγχο κι απέφυγε να καλέσει σε άλλες κινητοποιήσεις. Οι “διαδηλώσεις της Δευτέρας ” βρέθηκαν απομονωμένες και το κίνημα έσβησε. Χάσαμε μιαν ιστορική ευκαιρία. Πρέπει να πούμε πως η αντιπαράθεση δεν είναι μέρος της γερμανικής συνδικαλιστικής κουλτούρας. Δεν συνηθίζουμε να αμφισβητούμε τις αποφάσεις μιας δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης, αν και, προσωπικά, μετανιώνω γι’αυτό.»

Περιέργως, η αποτυχία αυτή δεν έκανε τα συνδικάτα να σκεφτούν πώς θ’αλλάξουν στρατηγική. Ούτε στη Ver.di ούτε στο DGB — του οποίου η Ver.di είναι μέλος, αλλά όπου τα συνδικάτα του μεταλλουργικού και του χημικού τομέα είναι σε θέση ισχύος — οι ηγέτες δεν θεώρησαν χρήσιμο ν’ανοίξουν συζήτηση σχετικά με τον παράνομο χαρακτήρα των «πολιτικών» απεργιών, αυτήν την παραξενιά του γερμανικού δικαίου που απαγορεύει στα συνδικάτα να καλέσουν σε απεργία κατά των νόμων που θεωρούνται αρνητικοί για τα συμφέροντα των μισθωτών. «Γενική απεργία »; Η έκφραση κάνει να ανασηκωθούν τα φρύδια του κ. Mehrdad Payandeh, μέλους της ομοσπονδιακής διευθύνουσας επιτροπής του DGB, επί οικονομικών θεμάτων.  «Για μας, μια απεργία έχει νόημα μόνον αν αποτύχουμε να διαπραγματευθούμε αυξήσεις μισθών στους τομείς όπου εκπροσωπούμαστε. Αυτό συμβαίνει σπάνια. Η νομιμότητά μας, είναι τα μέλη μας, όχι ο δρόμος. Δεν είμαστε σαν αυτές τις χώρες του Νότου όπου κάνουν απεργία για το τίποτα!»

Πολυλογάς και θερμός, ο κ. Payandeh ενσαρκώνει αρκετά καλά την συνδικαλιστική κουλτούρα που περιέγραψε ο κ. Krämer. Ο άνθρωπος του DGB δίνει περισσότερη προσοχή στα αφεντικά που γνωρίζει και των οποίων επαινεί την «ικανότητα συνεργασίας με τα συνδικάτα», παρά στους ανέργους του Χαρτζ 4 ή στους σκλάβους της πρόσκαιρης εργασίας, που τους τοποθετεί εκτός της περιμέτρου του.  «Και βέβαια είμαι κατά των ποινών Χαρτζ 4 και κατά της φτώχειας, διαμαρτύρεται.  Αλλά, οι νόμοι που ψηφίζονται από το Bundestag δεν είναι της αρμοδιότητάς μας. Για μας, ο στόχος είναι να υπερασπιζόμαστε τους μισθωτούς μας, στις κλαδικές συμφωνίες.»  Όμως, τέτοιου είδους συμφωνίες υπάρχουν μόνο στους κλάδους της μεταλλουργίας και της χημείας. Στη σκιά τους, η παντοδύναμη βιομηχανία των υπηρεσιών απορροφώ εργατικά δύναμη όλο και περισσότερο για αγγαρείες κι όλο και λιγότερο προστατευμένα.

Όμως, οι μάχες κατά των νόμων Χαρτζ άφησαν βαθειά ίχνη στην χώρα. Αφαίρεσαν σημαντική δύναμη από το SPD, το οποίο παραπατάει ακόμη μετά την αιμορραγία περίπου 200.000 μελών που έφυγαν, από το 2003. Αλλά, αναδιαμόρφωσαν και το πολιτικό τοπίο, ωθώντας ένα μέρος των αντιφρονούντων του κόμματος του Σρέντερ να ενωθούν, το 2005, με τους νεοκομμουνιστές του Κόμματος του δημοκρατικού σοσιαλισμού (PDS) για να δημιουργήσουν το Die Linke (Η Αριστερά), που είναι σήμερα ο μόνο σχηματισμός στο Bundestag που μιλά υπέρ της κατάργησης των νόμων Χαρτζ. Σφυρηλάτησαν επίσης ένα ευρύ δίκτυο ομάδων ανέργων αποφασισμένων να ακουστούν μέσα από δράσεις αλληλοβοήθειας και αυτοάμυνας — όπως η συλλογικότητα Basta, με βάση στη λαϊκή συνοικία Wedding, στο Βερολίνο, που οργανώνει τακτικά δυναμικές επισκέψεις στα Jobcenters της πρωτεύουσας.

«Για μας, η Γαλλία ήταν παράδειγμα»

Ενώ, στην Γαλλία, αναρωτιόμαστε σχετικά με την δυνατότητα να αντιταχθούμε στους μεταρρυθμιστικούς ενθουσιασμούς του κ. Μακρόν, πολλοί γερμανοί συνδικαλιστές κρατούν την ανάσα τους.  «Οι μεταρρυθμίσεις Μακρόν μας ανησυχούν ιδιαίτερα, διότι κινδυνεύουν να τραβήξουν τους μισθούς προς τα κάτω και να επηρεάσουν τα πράγματα και σε μας», λέει ο κ. Dierk Hirschel, ένα από τα ηγετικά στελέχη της Ver.di.  «Για μας, η Γαλλία ήταν παράδειγμα σε πολλά θέματα, προσθέτει ο συνάδελφός του Ralf Krämer.  Η σημερινές εξελίξεις μας φαίνονται τραγικές. Ελπίζουμε τα γαλλικά συνδικάτα να μην επαναλάβουν τα λάθη μας και να μπορέσουν να επιδείξουν περισσότερη επιθετικότητα απ’ ό,τι εμείς.»

Ο Olivier Cyran είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας, μαζί με τον Julien Brygo, του Boulots de merde ! Du cireur au trader, enquête sur l’utilité et la nuisance sociales des métiers, (Κωλοδουλειές, Από τον λούστρο στον trader, έρευνα περί της κοινωνικής χρησιμότητας και βλαβερότητας των επαγγελμάτων), εκδ. La Découverte, Παρίσι, 2016.

 

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,,,,, | Σχολιάστε

Τα οργουελικά ψέμματα των ολιγαρχικών ΜΜΕ σχετικά με την Καταλωνία: μια σοβαρή απειλή για την δημοκρατία μας

Κυριακή 8 Οκτωβρίου 2017
Του François Serrano

(μετάφραση, στο φτερό: Christine Cooreman)

« Εδώ και πολύ καιρό είχα παρατηρήσει ότι κανένα γεγονός δεν αναφέρονταν με ακρίβεια από τις εφημερίδες, αλλά, στην Ισπανία, για πρώτη φορά, διάβασα άρθρα που δεν είχαν καμία σχέση με τα γεγονότα, ούτε καν εκείνο το είδος σχέσης που συνεπάγεται συνήθως το να ψεύδεσαι σχετικά με αυτά. (…) Έτσι, είδα την ιστορία να γράφεται όχι σε συνάρτηση με αυτό που είχε συμβεί αλλά σε συνάρτηση με αυτό που θα έπρεπε να είχε συμβεί, σύμφωνα με τις διάφορες γραμμές του κόμματος.»

Αυτό ήταν που αντιλαμβάνονταν ο Τζορτζ Όργουελ όταν επέστρεψε, το 1937, στην Αγγλία από τον Ισπανικό πόλεμο, καταλήγοντας στην ανησυχητική διαπίστωση ότι τα ΜΜΕ της εποχής παραπληροφορούσαν πλήρως σχετικά με την επί τόπου κατάσταση με σκοπό τον χειρισμό των ευρωπαϊκών κοινών γνωμών. Ως αυτόπτης μάρτυρας, στην Βαρκελώνη, των γεγονότων που λαμβάνουν χώρα από το δημοψήφισμα της 1ης Οκτωβρίου, όπου μπόρεσα να πραγματοποιήσω ερευνητική και δημοσιογραφική δουλειά για το L’impertinent, δεν μπορώ παρά να διαπιστώσω, με πολύ μεγάλη ανησυχία, ότι τα μεγάλα γαλλικά ΜΜΕ ψεύδονται αυτήν την στιγμή σχετικά με την Καταλωνία, και αυτό σε αναλογίες απόλυτα οργουελικές: ηθελημένα, ξεδιάντροπα και σε συμφωνία μεταξύ τους, παρουσιάζουν τους υπέρ της ανεξαρτησίας Καταλανούς και την επί τόπου κατάσταση με τον χειρότερο τρόπο, ωθώντας την γαλλική κοινή γνώμη να ταχθεί με την πλευρά της κυβέρνησης Ραχόι που –καθόλου τυχαία- έχει την στήριξη του Μακρόν και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

« «Η ισπανική κυβέρνηση καλεί τους αυτονομιστές να διαλύσουν το καταλανικό κοινοβούλιο και να προκηρύξουν εκλογές στην αυτόνομη κοινότητα. Θα ήταν καλό να αρχίσει να κλείνει η πληγή περνώντας από το κοινοβούλιο της Καταλωνίας (…) μέσω περιφερειακών εκλογών «, δήλωσε ο Inigo Mendez de Vigo, κυβερνητικός εκπρόσωπος, κατά την διάρκεια συνέντευξης τύπου που έλαβε χώρα μετά το υπουργικό συμβούλιο, την Παρασκευή 6 Οκτωβρίου. » Αυτό ανακοίνωνε, για παράδειγμα, το France Info χθες το απόγευμα. Αυτή η «πληροφορία» παρέχεται, με πηχυαίους τίτλους – θα επρόκειτο όντως περί ατομικής πολιτικής βόμβας στην Ισπανία – και απολύτως ίδια, λέξη προς λέξη (ενδιαφέρον, ή μάλλον, ανησυχητικό να το διαπιστώνει κανείς) από πολλά ΜΜΕ όπως οι: Libération, Le Figaro, Le Huffington Post, Le Point, 20 minutes, BFM, Les Échos, κλπ.

Καθώς δεν πίστευα στα μάτια μου διαβάζοντας μια τόσο συνταρακτική είδηση, άρχισα αμέσως να προσπαθώ να κατανοήσω τις αντιδράσεις των μεν και των δε, επί τόπου, στην Ισπανία. Πράγματι, η διάλυση του καταλανικού κοινοβουλίου δεν μπορεί να λάβει χώρα παρά μόνο μέσω της εφαρμογής (για πρώτη φορά από το 1987 που υιοθετήθηκε το σημερινό ισπανικό Σύνταγμα) του Άρθρου 155, που τρομάζει τους πάντες, που αναστέλλει την αυτονομία της περιφέρειας σε συνδυασμό με έκτακτα μέτρα, όπως ζητά η σκληρή πτέρυγα του Partido Popular. Προς τεράστια έκπληξή μου, δεν μπόρεσα παρά να διαπιστώσω ότι… κανένα ισπανικό ΜΜΕ δεν μετέδιδε την είδηση αυτή! Ούτε η EFE, η ισπανική AFP, ούτε η εθνική τηλεόραση TVE, ούτε η La Vanguardia η μάλλον κατά της ανεξαρτησίας καταλανική εφημερίδα, ούτε η TV3 η τοπική FR3 μάλλον υπέρ της ανεξαρτησίας, ούτε η El Pais, ούτε η συντηρητική El Mundo, που είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη στο αφήγημα της κυβέρνησης Ραχόι, και στην ιστοσελίδα της οποίας μπορεί κανείς να δει ολόκληρη την συνέντευξη τύπου.

Υπάρχει μια καλή εξήγηση γι’αυτό … είναι που η ισπανική κυβέρνηση ποτέ δεν ζήτησε καμιά διάλυση του κοινοβουλίου!

Το κύριο θέμα αυτής της συνέντευξης τύπου ήταν – και αυτό σχολιάζουν τα ισπανικά ΜΜΕ από χθες – διατάξεις που διευκολύνουν την μεταφορά των εδρών των επιχειρήσεων που εδρεύουν στην Καταλωνία. Κατά τα άλλα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος χρησιμοποίησε ξύλινη γλώσσα, αυτήν που χαρακτηρίζει την θέση του, σχετικά με την κρίση της Καταλωνίας, αλλά, προπάντων, επιδείκνυε μάλλον ηρεμία και καθόλου απειλή: το βασικό μήνυμά του ήταν προπάντων ότι οι Καταλανοί βουλευτές έπρεπε να έχουν και πάλι διάλογο μεταξύ τους, στο τοπικό κοινοβούλιό τους – πράγμα που μοιάζει περισσότερο ως κοινή λογική. Είπε απλά, ακροθιγώς, στην διάρκεια των ερωταπαντήσεων – κι αυτό είναι που αναδείχτηκε, εκτός πλαισίου, παραμορφωμένο κατά τελείως οργουελικό τρόπο – πως θα ήταν ενδεχομένως καλή ιδέα οι Καταλανοί βουλευτές να προκηρύξουν εκλογές. Κατά κανένα όμως τρόπο δεν υπήρξε μεγάλη επίσημη δήλωση της ισπανικής κυβέρνησης που να ζητούσε διάλυση της Καταλανική βουλής. Εξ άλλου, έχει ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι τα περισσότερα άρθρα στον γαλλικό τύπο περιλαμβάνουν φωτογραφία του Ραχόι, για να ενισχύσουν την επισημότητα της ανακοίνωσης, ενώ δεν ήταν καν παρών σε αυτήν την συνέντευξη τύπου. Το ότι ο λόγος του κυβερνητικού εκπροσώπου δεν είχε τίποτε να κάνει με την παραπληροφόρηση των γαλλικών ΜΜΕ αποδεικνύεται αντικειμενικά από το γεγονός ότι κανένα ισπανικό ΜΜΕ δεν ανέφερε τίποτε σχετικό: φυσικά, αφού όλοι μιλούν ισπανικά, δύσκολα θα μπορούσε κανείς να τους κάνει να καταπιούν κάτι τέτοιο.

Οπότε, γιατί ένας τέτοιος χειρισμός;

Καθώς πήγα επί τόπου για να καλύψω το γεγονός για το L’impertinent, και με μια προσεκτική ανάγνωση του πώς τα γαλλικά ΜΜΕ κάλυψαν την κρίση τις τελευταίες μέρες, είναι ξεκάθαρο (και εξαιρετικά ανησυχητικό) ότι σήμερα υπάρχει πραγματική συμφωνημένη ολιγαρχική μιντιακή στρατηγική που έχει ως στόχο την παραπληροφόρηση της γαλλικής κοινής γνώμης σχετικά με την Καταλωνία. Ο στόχος είναι να φανεί πως, στην Καταλωνία, επικρατεί μια κατάσταση εκρηκτικής αστάθειας που προκαλείται από γεμάτους μίσος και υστερία αυτονομιστές, για να ανησυχήσουν οι ευρωπαϊκές κοινές γνώμες και να σταθούν, με φόβο, στο πλευρό της κυβέρνησης Ραχόι. Η εν εξελίξει παραπληροφόρηση σχετικά με την Καταλωνία έχει κυρίως ως στόχο τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης – οι Ισπανοί κι οι Καταλανοί, αυτοί ξέρουν περί τίνος πρόκειται – ώστε να μην ασκήσει πίεση στις τοπικές πολιτικές τάξεις υπέρ μιας παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μιας ΕΕ που συνεχίζει να θεωρεί ότι πρόκειται για μια εσωτερική υπόθεση της Ισπανίας: κι αυτό είναι εξόχως ψευδές.

Αυτό συνέβαινε ίσως έως την Κυριακή 1η Οκτωβρίου, το πρωί. Αλλά, έκτοτε, έγινε ξεκάθαρα εσωτερική ευρωπαϊκή υπόθεση. Το ισπανικό κράτος, χρησιμοποιώντας βία απόλυτα δυσανάλογη, πάνω σε τελείως ειρηνικούς πληθυσμούς – όπως καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία – συμπεριλαμβανομένης της χρήσης επικίνδυνου και απαγορευμένου στην Καταλωνία εξοπλισμού κατά των ταραχών – απλούστατα παραβίασε τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, όπως το υπενθυμίζει ευτυχώς η εταιρεία συγγραφέων Pen: ιδρυτικά κείμενα της ΕΕ, που όλα τα μέλη της οφείλουν να τηρούν, που κρατούν σε απόσταση την Τουρκία, και που, υπό κανονικές συνθήκες, θα μπορούσαν να επισύρουν ποινές κατά της Ισπανίας βάσει του Άρθρου  7: άρθρου που, από αντιφασισμό οπερέτας, η ΕΕ κάνει να πλανάται πάνω από την Πολωνία, ενώ η χώρα αυτή δεν χτυπά κανέναν απολύτως. Στο θέμα αυτό, είναι απόλυτα σκανδαλώδες που η Libération κατέφθασε προς βοήθεια της ισπανικής κυβέρνησης με το υποτιθέμενο « Désintox » της, έχοντας ως τίτλο, ελεεινό κι ανατριχιαστικό, ότι : « Καμία ευρωπαϊκή συνθήκη δεν προβλέπει την απομάκρυνση μιας χώρας λόγω καταστολής των ψηφοφόρων.»

Αντιλαμβάνεται κανείς το διακύβευμα, μπροστά σε τέτοια απίστευτα μηνύματα. Αντιλαμβάνεται επίσης ότι αυτό που συμβαίνει στην Καταλωνία μας αφορά όλους, από την 1η του Οκτώβρη. Επιδεικνύοντας αδιαφορία σχετικά με την κατάσταση, η ΕΕ δημιουργεί ένα πολύ δυσμενές προηγούμενο που αφορά όλους μας, τους ευρωπαίους πολίτες: το προηγούμενο σύμφωνα με το οποίο οποιοδήποτε Κράτος μπορεί πλέον, σε καθεστώς πλήρους ατιμωρησίας για αυτό, να σπάσει στο ξύλο έναν ειρηνικό λαό, επαναπροσδιορίζοντας οιαδήποτε πολιτική διεκδίκηση σε διατάραξη της δημόσιας τάξης και σε εξέγερση. Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν γιατί κυβερνήσεις όπως αυτή του Medef(γαλλική ένωση εργοδοτών)-Μακρόν ευθυγραμμίζεται με την ισπανική κυβέρνηση, διότι πηγαίνει όντως προς την κατεύθυνση  της αυταρχικής παρέκκλισης των θεσμών μας (όχι πια κοινοβουλευτικές συζητήσεις, εφαρμογή άρθρου 49.3 και διατάγματα, αστυνομική καταστολή, διατάξεις έκτακτης ανάγκης που εισάγονται στην νομοθεσία) από το 2012. Και, ειδικότερα, από τον Βαλς που, εξ άλλου, στην Γαλλία, είναι πολύ πιο αντιπροσωπευτικός αυτού που οι Ισπανοί αποκαλούν «κοινωνικός φρανκισμός» (η παραμονή και ανακύκλωση των ελίτ της εποχής του Φράνκο μέσα στους κρατικούς και οικονομικούς κύκλους της μετά Φράνκο εποχής) του Partido Popular παρά το FN (Εθνικό Μέτωπο της Λε Πεν) : δηλαδή, ένα τέκνο των φρανκιστών (ενώ έλεγε πως είναι απόγονος αντιφρανκιστών πολιτικών εξόριστων) που ανακυκλώθηκαν μετά το 1975 στην οικονομία και στην πολιτική και που διατήρησαν μιαν άποψη για τον κόσμο και μεθόδους εξαιρετικά αυταρχικές. Το διαπιστώνει κανείς με την Εργατική Νομοθεσία και την χρήση του άρθρου 49.3 και την αστυνομική καταστολή: αυτήν ακριβώς την αστυνομική βία είναι που εγκρίνει η ΕΕ.

Το θεμελιώδες ερώτημα δεν είναι αν, ως Γάλλοι, είμαστε υπέρ ή κατά της ανεξαρτησίας ή μη της Καταλωνίας. Ανώφελη συζήτηση καφενείου που αναπτύξαμε επίσης σχετικά με το Brexit ή τον Τραμπ, και στην οποία μας οδηγούν τα μεγάλα γαλλικά ΜΜΕ για να μας απομακρύνουν από το ουσιώδες: το ερώτημα του αν, ως ευρωπαίοι πολίτες, δεχόμαστε να παραβιάζονται τα Δικαιώματα του Ανθρώπου από ένα Κράτος μέλος της ΕΕ, ξεκινώντας από το Δικαίωμα αυτοδιάθεσης των λαών που, όμως, περιλαμβάνεται στο 1ο κεφάλαιο της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ που έχει επίσης επικυρώσεις η Ισπανία. Ένα Δικαίωμα που καταπατείται με την πεισματική άρνηση της κυβέρνησης Ραχόι εδώ και χρόνια να παραχωρήσει ένα δημοψήφισμα σαν αυτό που πραγματοποίησε η Σκωτία χωρίς να δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα: είναι σοβαρά «νόμιμο»;

Το επιχείρημα της εκ κατασκευής παρανομίας του καταλανικού δημοψηφίσματος λόγω του μετα-Φράνκο Συντάγματος του 1978 (που παρουσιάζεται ως χαραγμένο στην πέτρα, από το Partido Popular), που, ακριβώς, δεν είναι συμβατό με το Δικαίωμα των λαών στον αυτοπροσδιορισμό, είναι τόσο βάσιμο όσο κι ο «παράνομος χαρακτήρας», στην εποχή τους, των ανεξαρτησιών των ΗΠΑ, του Μεξικού, της Αλγερίας, της Ινδίας, της Ουκρανίας ή της Εσθονίας. Το να διαβάλεις την επιθυμία ανεξαρτησίας της Καταλωνίας αναφερόμενος σε κάποιον υποτιθέμενο οικονομικό εγωισμό, να ένας αστείος τρόπος να αρνείσαι στους Καταλανούς αυτό το καθολικό και αναφαίρετο δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση. Είπε ποτέ κανείς στην Γαλλία, για τους κατοίκους του Κεμπέκ, ότι ήταν εγωιστές γεμάτοι μίσος; Τα ΜΜΕ δεν σταματούν να μας ζαλίζουν τ’αυτιά λέγοντάς μας ότι αυτοί που επιθυμούν την ανεξαρτησία είναι μια εξτρεμιστική υπερμειοψηφία (ενώ έλαβαν 48% των ψήφων στις τελευταίες εκλογές του 2015, και θα δούμε παρακάτω υπό ποιες αθέμιτες συνθήκες έγινε αυτό, ενορχηστρωμένες από τον Ραχόι): θαυμάσια, λοιπόν, τότε γιατί δεν τους δίνεται η δυνατότητα ενός δεόντως δημοκρατικού δημοψηφίσματος, για να δούμε τι αποτέλεσμα θα βγει;

Μια εκ των πραγμάτων αποδοχή από την ΕΕ αυτών των πολιτικών κρατικών βιαιοτήτων, αν επιβεβαιώνονταν, θα μπορούσε σύντομα να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες για όλους εμάς, τους Ευρωπαίους πολίτες. Επίσης, ως γάλλοι πολίτες, πρέπει να ανησυχούμε ιδιαίτερα σχετικά με αυτήν την τελείως οργουελική, ολιγαρχική και ενορχηστρωμένη παραπληροφόρηση από τα μεγάλα ΜΜΕ μας: αν τέτοιοι μαζικοί χειρισμοί της ενημέρωσης είναι εφικτοί από την εξ ορισμού (θεωρητικά) αντί-εξουσία, μπορούμε να μιλούμε ακόμη για δημοκρατία; Μπορούμε επίσης να μιλούμε ακόμη για δημοκρατία όταν 19 άτομα, 11 οικογένειες, 5 τράπεζες και χρηματοπιστωτικές εταιρείες και 3 Κράτη (Γερμανία, Γαλλία, Κατάρ) – αξιοπρόσεκτης κοινωνιολογικής και ιδεολογικής ομοιομορφίας- ελέγχουν σχεδόν όλα τα γαλλικά ΜΜΕ; Κι όταν αυτή η ολιγαρχία των ΜΜΕ είναι σε θέση, όπως το δείχνει η περίπτωση της Καταλωνίας, να οργανώσει  μια μαζική εκστρατεία παραπληροφόρησης;

Σήμερα, όλα τα μεγάλα ΜΜΕ αναμεταδίδουν και ενισχύουν, με τρόπο εξαιρετικά χονδροειδή για όποιον ασχολείται κατά το ελάχιστο με το θέμα, όλη την προπαγάνδα και τα fake news της κυβέρνησης Ραχόι. Έτσι, για παράδειγμα, θέλουν να μας πείσουν ότι υπήρξαν τραυματισμοί αστυνομικών (όπως ανέφερε το υπουργείο εσωτερικών) και ότι η βία βρίσκονταν κι από τις δυο πλευρές, πράγμα αυστηρώς αδύνατον, καθώς οι Καταλανοί υιοθέτησαν, την 1η Οκτώβρη και εδώ και πολλά χρόνια μια πολιτική αυστηρά μη βίας και ειρηνικής αντίστασης (σε αντίθεση με άλλες περιοχές, ποτέ δεν υπήρξε η παραμικρή βόμβα για λόγους ανεξαρτησίας, στην Καταλωνία). Εκτός αν τραυματίστηκαν χτυπώντας μόνοι τους. Κι είναι αποκαλυπτικό το γεγονός ότι η κυβέρνηση δεν είναι σε θέση να δείξει το παραμικρό βίντεο βίας κατά αστυνομικών, ενώ το παραμικρό τέτοιο βίντεο θα είχε κυκλοφορήσει ευρέως για να δυσφημίσει το κίνημα, όπως συμβαίνει πάντα με μια καθεστηκυία εξουσία που είναι πάντα έτοιμο να δείξει μπαχαλάκηδες. Ανίκανη να δυσφημίσει κατ’αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση Ραχόι – για την οποία, επίσημα, δεν υπήρξε ποτέ η παραμικρή βία κατά προσώπων – προσπαθεί να διαδώσει fake news με θέμα το ότι οι εικόνες αστυνομικής βίας είναι επεξεργασμένες ή προέρχονται από παλιότερα γεγονότα. Το ότι μια μεγάλη εφημερίδα όπως η El Mundo, η επίσημη φωνή της κυβέρνησης στον τοπικό τύπο, διαδίδει τέτοια fake news είναι ήδη αρκετά λυπηρό, αλλά το ότι την σκυτάλη παίρνουν εφημερίδες όπως οι « Décodeurs » της Monde και « Désintox » της Libération,  όπως έδειχνε ο L’impertinent, αυτό είναι εξαιρετικά σοβαρό. Μπορεί ακόμη και να τίθεται θέμα διάδοσης ψευδών ειδήσεων, πράγμα που αποτελεί αξιόποινη πράξη.

Μας κάνουν επίσης να πιστέψουμε ότι η χώρα είναι στο χείλος του εμφύλιου πολέμου, ότι η οικονομία της Καταλωνίας θα καταρρεύσει. Και, παράλληλα, ΚΑΝΕΝΑ γαλλικό ΜΜΕ δεν ενημέρωσε περί του γεγονότος, που όμως θα παρείχε κάποια ηρεμία και αίσθηση ασφάλειας, ότι η Ελβετία πρότεινε εαυτήν ως μεσολαβητή σε αυτήν την υπόθεση – μια χώρα που δεν είναι πραγματικά εχθρική προς τις μπίζνες και τις τράπεζες, κι όχι ιδιαίτερα «μπολιβαριανή» όπως αρέσκονται να στιγματίζουν πλέον, οι γάλλοι ταρτούφοι των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, όποιον αντιτίθεται, στη Γαλλία. Κι όμως, η πηγή της είδησης είναι όσο πιο επίσημη γίνεται, εφόσον μεταδίδεται από την Ελβετική Ραδιοτηλεόραση και το Υπουργείο εξωτερικών της Ελβετίας. Χειρότερα ακόμη: η France Inter, το μόνο μεγάλο ΜΜΕ που μοιάζει να αναφέρεται σε αυτήν την πρόταση, την παρουσιάζει σαν να έχει ήδη οριστικά θαφτεί, ενώ δεν συμβαίνει διόλου κάτι τέτοιο! Το αίτημα μιας διεθνούς διαμεσολάβησης είναι σήμερα η μόνη λογική καταλανική διεκδίκηση: μια διαμεσολάβηση που, προς το παρόν, αρνείται ο Ραχόι για τον οποίο κάθε αίτημα για δημοκρατικό δημοψήφισμα αποτελεί πράξη διχαστική και στασιαστική. Κανένα από τα μεγάλα αυτά ΜΜΕ δεν υπενθυμίζει αρχικά το αίτημα για δημοψήφισμα της 6ης Σεπτέμβρη, του Καταλανικού Κοινοβουλίου, που είναι δημοκρατικά εκλεγμένο και όπου αυτοί που επιθυμούν την ανεξαρτησία είναι, ας μην το ξεχνάμε, πλειοψηφία. Θεμιτό αίτημα, όπως αυτό που παραχωρήθηκε στην Σκωτία, αλλά που η Μαδρίτη αρνείται συστηματικά, ενώ τα ΜΜΕ μας προτιμούν ηθελημένα να αναλίσκονται σε ομιχλώδεις και κινδυνολογικές  περί των υπέρ ή κατά της ανεξαρτησίας, πράγμα που είναι τελείως εκτός θέματος.

Κανένα από αυτά τα μεγάλα ΜΜΕ δεν δίνει το πλαίσιο όσων συμβαίνουν σήμερα στην Ισπανία, όσον αφορά το πραγματικό θεσμικό πραξικόπημα που διέπραξε η κυβέρνηση Ραχόι το 2010. Πράγματι, με 120 ψήφους επί 135 (μια πλειοψηφία απόλυτα ξεκάθαρη, οι υπόλοιπες 15 ψήφοι όντας του Partido Popular) οι βουλευτές του Καταλανικού Κοινοβουλίου υιοθέτησαν ένα Καθεστώς αυτονομίας, κατά κανέναν τρόπο αποσχιστικό, και απολύτως συγκρίσιμο με αυτό που η Μαδρίτη παραχώρησε στη χώρα των Βάσκων (η οποία, είναι αλήθεια, χειριζόταν και βόμβες) και όπου, συνεπεία της αυτονομίας αυτής, η τάση προς απόσχιση σχεδόν εξαφανίστηκε. Το Καθεστώς αυτό είχε εγκριθεί στο Cortes, το ισπανικό κοινοβούλιο. Αλλά, το Partido Popular, αγανακτισμένο από ένα Καθεστώς της Καταλονίας αντίθετο με την ιδεολογία του, έθεσε το θέμα ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου – οντότητα μη εκλεγμένη και, γνωστόν τοις πάσι, στις διαταγές του Partido Popular – που άδειασε το Καθεστώς από την ουσία του, γεγονός που δημιούργησε ένα αίσθημα ταπείνωσης στην Καταλωνία και ένα κίνημα για την ανεξαρτησία που δεν υπήρχε καθόλου πριν από 10 χρόνια. Έκτοτε, η κυβέρνηση Ραχόι είναι σε απόλυτη άρνηση του καταλανικού ζητήματος, αρνείται οποιαδήποτε συζήτηση επί αυτού, και μπλοκάρει οτιδήποτε προέρχεται από το καταλανικό κοινοβούλιο, όπως, ειδικότερα, κοινωνικά προοδευτικά μέτρα. Ο Ραχόι και η κλίκα του είναι αυτοί που στην πραγματικότητα δημιούργησαν το καταλανικό κίνημα για την ανεξαρτησία που, πολύ περισσότερο από μια ηλιθίως εθνικιστική διεκδίκηση, όπως άδικα πιστεύουμε συχνά στη Γαλλία, είναι σε πολύ μεγάλο ποσοστό μια διαμαρτυρία των πολιτών κατά ενός μη δημοκρατικού Κράτους που, για πολλούς Καταλανούς, μοιάζει απόλυτα μη μεταρρυθμίσιμο.

Ούτε και κάποιο από αυτά τα μεγάλα ΜΜΕ δεν ενημερώνει σχετικά με την πραγματική φύση του Partido Popular που δεν είναι καθόλου συγκρίσιμο με το κόμμα των Les Républicains (Γαλλίας), που, παρ’όλ’αυτά παραμένει ένα δημοκρατικό κόμμα: ένα Partido Popular που φέρεται από ένα προσωπικό, μιαν ιδεολογία και μεθόδους που ανάγονται στον Φράνκο (το αποκορύφωμα είναι πως ορισμένοι, στην Γαλλία, ακόμη αναφέρονται στους Καταλανούς ως «φρανκιστές» !) και διεφθαρμένο σε ποσοστά απολύτως αδύνατον να φανταστεί κανείς στην Γαλλία όπου, συγκριτικά, οι πολιτικοί μας είναι πραγματικά αγγελούδια.  Πράγματι, ο Φράνκο κι όλος ο μικρός κόσμος που τον περιέβαλε, γεμάτος συμπαιγνίες και νεποτισμό, κυβέρνησαν την Ισπανία από το 1939 ως το 1975, και, μετά το 1975, όλοι οι υπεύθυνοι του καθεστώτος και οι απόγονοί τους ανακυκλώθηκαν είτε στην οικονομία, είτε στην πολιτική, στο Partido Popular, κόμμα που δημιουργήθηκε από πρώην φρανκιστές. Στην προοπτική μιας ειρηνικής μετάβασης με το Σύνταγμα του 1978, στην Ισπανία δεν έγινε ποτέ εκκαθάριση όπως στην Γαλλία, με την απελευθέρωση, ή «αποφρανκιστοποίηση», όπως στην Γερμανία, το 1945. Γι’αυτό, εξ άλλου, δεν υπάρχει ακροδεξιό κόμμα στην Ισπανία: η πλέον συντηρητική πτέρυγα του Partido Popular είναι η ισπανικά άκρα δεξιά. Δεν πρόκειται περί αξιολογικής κρίσης. Πρόκειται για μια πραγματικότητα που κάθε Ισπανός γνωρίζει πολύ καλά. Και πάλι, το να προβάλουμε εδώ την συζήτηση α λά γαλλικά, με όρους αντιφασισμού ή αντι-διαβολοποίησης, είναι τελείως άστοχο.

Η ισπανική δεξιά του Partido Popular, είναι πράγματι η άμεση κληρονόμος του φρανκισμού μέσω του πολιτικού της προσωπικού (είτε πρώην φρανκιστές, είτε οι απόγονοί τους, με μια φατρία Φράνκο πανταχού παρούσα όχι μόνο στην πολιτική αλλά και στην οικονομία) αλλά και μέσω της ιδεολογίας της και, όπως είδαμε το προηγούμενο σαββατοκύριακο, με τις αλήστου μνήμης άγριες μεθόδους. Είναι ένα κόμμα που όχι μόνο δεν καταδίκασε ούτε και απαρνήθηκε ποτέ την ιστορία του Φράνκο, αλλά, αντίθετα, συνεχίζει να την τιμά, διατηρώντας και αποκαθιστώντας ονομασίες δρόμων και μνημείων που συνδέονται με τον Φράνκο, πλέκοντας τακτικά το εγκώμιο της παλιάς καλής εποχής του φρανκισμού με πλήρη ρεβιζιονιστική προσέγγιση, αρνούμενη να αναγνωρίσει τις εκατοντάδες χιλιάδες θυμάτων, και που χρηματοδοτεί με δημόσια χρήματα ένα ίδρυμα Φράνκο που υπάρχει για να διατηρείται η πολιτιστική του κληρονομιά. Οι μόνες εκδηλώσεις κατά της ανεξαρτησίας, το Σάββατο 30 Σεπτεμβρίου, ήταν οργανωμένες από την Φάλαγγα, με τραγούδια της εποχής του Φράνκο και υψωμένα χέρια. Ο γαλλικός ιακωβινισμός, τουλάχιστον, εμφορούνταν από ορισμένες δημοκρατικές αξίες, λογικές και παγκόσμιες, προερχόμενες από τον διαφωτισμό. Ενώ, ο ιακωβινισμός που εργάζεται στην Ισπανία είναι ιμπεριαλιστικής, υπερσυντηρητικής και υπερεθνικιστικής  έμπνευσης, με την φρανκιστική έννοια του όρου. Δεν είναι καθόλου συγκρίσιμοι, λοιπόν.

Αυτό που επίσης δεν ξέρουμε στην Γαλλία είναι ότι πρόκειται για μια κυβέρνηση που εξύφανε μια αποδεδειγμένη πολιτική συνωμοσία αποσταθεροποίησης πολύ μεγάλου εύρους – με την ονομασία «Επιχείρηση Καταλωνία» – την παραμονή των εκλογών του 2015 (τις οποίες, παρ’όλ’αυτά, κέρδισαν τα κόμματα που ήταν υπέρ της ανεξαρτησίας, πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, αλλά που σίγουρα θα ήταν πλειοψηφία χωρίς αυτήν την συνωμοσία) για να βλαφθεί το πολιτικό προσωπικό της Καταλωνίας, με ένα τεράστιο σκιώδες συμβούλιο αποτελούμενο από πρώην μέλη της πολιτικής φρανκιστικής αστυνομίας και χρησιμοποιώντας υπεξαιρεμένο δημόσιο  χρήμα, επιφορτισμένο να βρει ή, χειρότερα, να κατασκευάσει από το τίποτα, βρώμικες υποθέσεις: ένα μέγα-Watergate, με την άμεση συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του Ραχόι και του πρώην υπουργού εσωτερικών του. Οποιαδήποτε πραγματικά δημοκρατική κυβέρνηση θα είχε γκρεμιστεί με ένα τέτοιο σκάνδαλο. Έτσι, οι Καταλανοί έχουν βαρεθεί και αρνούνται να συνεχίσουν να ζουν σε ένα Κράτος που δεν είναι δημοκρατικό και που παραβιάζει όλους τους νόμους του Κράτους δικαίου. Στην πραγματικότητα, ο φατριαστής είναι ο Ραχόι και αυτός είναι που θα έπρεπε να διωχθεί ποινικά και να οδηγηθεί με χειροπέδες από την Guardia Civil, διώξεις τις οποίες επιδιώκει σήμερα η Καταλανική κυβέρνησης.

Γνωρίζουμε ελάχιστα στην Γαλλία, χάρη στα μεγάλα ολιγαρχικά ΜΜΕ που τις αποσιωπούν, τις μεθόδους της ισπανικής κυβέρνησης του Partido Popular, που όχι μόνο είναι καρπός του φρανκισμού (με το πολιτικό του προσωπικό, την ιδεολογία του και τις μεθόδους του) αλλά και μια πραγματική «εκγληματική οργάνωση» (αυτό είναι εξ άλλου, σήμερα, ο νομικός όρος που χρησιμοποιούν ορισμένοι δικαστές και που ενδέχεται να οδηγήσει στην διάλυση αυτού του κόμματος): πάνω από 1.300 κατηγορίες για διαφθορά έχουν απαγγελθεί, 10  «ύποπτοι» θάνατοι ανθρώπων που δεν πρόλαβαν να καταθέσουν τη μαρτυρία τους και, πρόσφατα, η πυρκαγιά στο δικαστικό μέγαρο της Βαλένθια που είχε ως στόχο να εξαφανιστούν τα έγγραφα. Φαντάζεστε, για παράδειγμα, στην Γαλλία, τους κύριους υπεύθυνους της υπόθεσης Bygmalion (ΣτΜ: εικονικά τιμολόγια και παράνομη χρηματοδότηση της εκλογικής εκστρατείας του Σαρκοζύ) να εξαφανίζονται κατά παράξενο τρόπο ο ένας μετά τον άλλον και μια «από ατύχημα» πυρκαγιά να καίει το δικαστικό μέγαρο του Παρισιού για να εξαφανιστούν οι αποδείξεις; Αυτή είναι η πραγματική Ισπανία της υποτιθέμενης νομιμότητας του Ραχόι που μας πουλάν τα μεγάλα γαλλικά ΜΜΕ. Αν κατέχετε την γλώσσα του Θερβάντες, ένα καλό, ιδιαίτερα διδακτικό ντοκιμαντέρ πάνω στο θέμα από το Mediapro (δυστυχώς, δεν μπορούμε να περιμένουμε στο άμεσο μέλλον, στη Γαλλία με την ομερτά της, να βγουν τέτοια ντοκιμαντέρ έρευνας πάνω σε κρατικά σκάνδαλα) – Les Cloaques du Ministère de l’Intérieur (Οι βόθροι του Υπουργείου εσωτερικών) – που εξηγεί επίσης την πολεμική μηχανή κατασκευής fake news της κυβέρνησης Ραχόι που λειτουργεί σήμερα και αναπαράγεται, κατά λέξη, από ΜΜΕ όπως η Le Monde και η Libération: δεν το βρίσκετε ανησυχητικό; Πρέπει πάντως να υπενθυμίσουμε ότι η ισπανική οικονομική κρίση προκλήθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό από την διαφθορά του Partido Popular που έθρεψε τις τεράστιες ποσότητες κατασκευαστικών σχεδίων  μαϊμού δημιουργώντας ένα βουνό χρεών που θα ταλαιπωρεί την χώρα για γενιές και γενιές. Μια μικρή ολιγαρχία με δεσμούς με το κόμμα του Ραχόι στην κυριολεξία γέμισε τις τσέπες της εις βάρος του ισπανού φορολογούμενου με την συνενοχή ενός σάπιου τραπεζικού συστήματος στο οποίο, ως δώρο, ο Ραχόι πρόσφερε τον Σεπτέμβριο (όλως τυχαίως, μια βδομάδα μετά την ανακοίνωση δημοψηφίσματος από το καταλανικό κοινοβούλιο …) ένα δώρο 40 δις, διαγράφοντας, εκ των πραγμάτων, τις πιστώσεις επί των δημόσιων ενισχύσεων που είχαν λάβει οι τράπεζες όταν η κρίση ήταν στη μεγαλύτερή της ένταση.

Δεν εκπλήσσει λοιπόν το γεγονός ότι οι ισπανικές τράπεζες δίνουν τα ρέστα της χοντρής πεσέτας στην κυβέρνηση (ποιος άλλος όρος από αυτόν της διαφθοράς μπορεί να χαρακτηρίσει μια τέτοια πρακτική, σε τέτοια μαζική κλίμακα;) τροφοδοτώντας την ιδέα μιας οικονομικής καταστροφής σε περίπτωση ανεξαρτησίας, λόγω της μετακίνησης των εδρών τους, ιδέα που τα μεγάλα γαλλικά ΜΜΕ βιάζονται να διαδώσουν με πηχυαίους τίτλους, με προφανή ενθουσιασμό. Ούτε και προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η μοναρχία – της οποίας η αποκατάσταση από τον Φράνκο δεν υποβλήθηκε ποτέ σε δημοκρατική ψήφο και την οποία είχε αρνηθεί, προς τιμήν του, ο πατέρας του Χουάν Κάρλος (ποια είναι, σε αυτές τις συνθήκες, οι πραγματική νομιμότητα του τελευταίου;) – τάσσεται πίσω από μια διεφθαρμένη κυβέρνηση … στο μέτρο που είναι και η ίδια διεφθαρμένη. Πέρα από τα σκάνδαλα διαφθοράς που σημάδεψαν τα τελευταία χρόνια την πορεία της βασιλικής οικογένειας (συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της κόρης του Χουάν Κάρλος), οι The New York Times είχαν αποκαλύψει ότι ο Χουάν Κάρλος είχε συγκεντρώσει, ξεκινώντας από μια σχεδόν μηδενική περιουσία, πλούτη 2 δις ευρώ από τότε που είναι βασιλιάς (ενώ εισπράττει αποζημίωση μόνον 8 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως). Σκοτεινή περιουσία, που πρέπει να την συνδυάσουμε με την δραστηριότητα εμπορικού αντιπροσώπου όπλων που ανατέθηκε στην μοναρχία  – χάρη στις προμήθειες που συνοδεύουν αυτού του είδους τα συμβόλαια – και ειδικότερα πωλήσεων όπλων που συνήψε ο γιός του και σημερινός βασιλιάς, Φίλιππος ΣΤ’, με την Σαουδική Αραβία. Η Ισπανία είναι σήμερα ο τρίτος εξαγωγέας όπλων προς την Σαουδική Αραβία, παγκοσμίως.

Κατανοούμε καλύτερα τα σφυρίγματα αποδοκιμασίας που δέχθηκε στην Βαρκελώνη, μετά την πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση, που φυσικά, τότε, εμφανίστηκε ως προερχόμενη από υστερικούς αποσχιστές (τους οποίους μερικοί βλάκες γάλλοι θεωρούν ως «ισλαμο-αριστεριστές», ακόμη κι ως «ταλιμπάν»). Αυτή είναι λοιπόν η υποτιθέμενη ισπανική «σύγχρονη συνταγματική μοναρχία». Απέχουμε παρασάγγας, στην Ισπανία, από μια πραγματική συνταγματική μοναρχία, όπως αυτή του Ηνωμένου Βασιλείου, που επέτρεψε ένα ειρηνικό δημοψήφισμα στους Σκωτσέζους αλλά κι ένα δημοψήφισμα σχετικά με την ΕΕ: και τί δεν ακούσαμε τότε από τα γαλλικά ΜΜΕ σχετικά με τους υποστηρικτές του Brexit (κι εκείνοι ήταν φασίστες, εγωιστές, βλάκες, κλπ.) και τις υποτιθέμενες καταστροφικές συνέπειες για την χώρα, σε περίπτωση εξόδου!

Δεδομένων των όσων η ΕΕ είναι ικανή να στηρίξει από πλευράς παραβιάσεων των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο εσωτερικό της, και δεδομένης της διείσδυσης στο Ευρωκοινοβούλιο όλων των βιομηχανικών και χρηματοπιστωτικών λόμπυ –που είναι εκεί για να μας δηλητηριάζουν και να κάνουν κοινωνικό και φορολογικό ντάμπινγκ- μπορούμε ν’αρχίσουμε να αναρωτιόμαστε ποιο είναι πραγματικά το ενδιαφέρον να ανήκουμε σε μια τέτοια μασκαράτα. Ακριβώς, ένα λαϊκό ξεσηκωμό – στην προσπάθεια ανάκτησης των  κυριαρχιών που απωλέστηκαν σε όφελος των τεχνοκρατών και των επαγγελματιών λομπιστών με όλο και αυταρχικότερα ήθη – φοβούνται οι ευρωπαϊκές ολιγαρχίες, σήμερα, και καθόλου την δήθεν βαλκανοποίηση της Ευρώπης (πράγματι, τι γεωστρατηγικός κατακλυσμός θα προκαλούνταν από την ανεξαρτησία των Σκωτσέζων ή των Βαλλόνων!) που επισείεται προπάντων για να τρομάξει η κοινή γνώμη.  Όπως μας τρομάζουν εδώ και χρόνια με τον μαρασμό που θα σήμαινε μια έξοδος από την ΕΕ: το πιστεύουμε ακόμη; Εν τέλει, αρχίζουμε να κατανοούμε την πραγματική έννοια του όρου «οργουελικό». Αρχίζουμε να το κατανοούμε, αλλά είναι τουλάχιστον εξαιρετικά ανησυχητικό που δεν πρόκειται πλέον για ένα δυστοπικό μυθσιτόρημα… αλλά για μια πραγματικότητα: το 1984 δεν είχε ως στόχο να γίνει το εγχειρίδιο δημοσιογραφίας που προφανώς έγινε.

Οι Καταλανοί, σήμερα, δεν μάχονται για έναν δήθεν οικονομικό εγωισμό ούτε έχοντας ως κίνητρο κάποιον «φασιστικό» εθνικιστικό φανατισμό (είναι πολύ χοντρό να λέγεται κάτι τέτοιο, δεδομένου του αποδεδειγμένου φρανκισμού του Partido Popular): απεχθείς προκαταλήψεις που διαδίδονται για να τους διασύρουν. Θα λέγαμε το ίδιο αν, ειρηνικοί κάτοικοι του Κεμπέκ, έτρωγαν ξύλο από μιαν αγέλη αστυνομικών, σταλμένων από το αγγλόφωνο καναδικό Κράτος; Και τι δεν θ’ακούγαμε τότε στην Γαλλία πάνω στο θέμα της προάσπισης της γαλλοφωνίας, τους κακούς υπερφιλελέδες αγγλόφωνους ιμπεριαλιστές, τον Στρατηγό Ντε Γκωλ και το «Ζήτω το ελεύθερο Κεμπέκ» που πρόφερε, κλπ., από τις μεγάλες καρδιές των Δικαιωμάτων-του-Ανθρώπου, που θα είχαν απαιτήσει όμορφες ομιλίες καταδίκης στον ΟΗΕ. Είναι καιρός να καταλάβουμε ότι οι Καταλανοί σήμερα μάχονται ΥΠΕΡ του σεβασμού των θεμελιωδών Ανθρώπινων Δικαιωμάτων των Ευρωπαίων, που είμαστε όλοι μας, και ΕΝΑΝΤΙΟΝ της αυταρχικής παρέκκλισης των «δημοκρατιών» μας, συμπεριλαμβανομένης της δικής μας. Το ότι σήμερα έχουμε ξεκάθαρα, όπως το βλέπουμε στην Γαλλία, έναν ολιγαρχικό μηχανισμό ΜΜΕ, ικανό να εφαρμόσει ηθελημένα και συμφωνημένα μια τεράστια εκστρατεία παραπληροφόρησης της κοινής γνώμης, ιδού αυτό που θα έπρεπε, ως Γάλλους, να μας ανησυχεί σοβαρότατα.

Είναι επίσης ώρα να αντιληφθούμε ότι, από το 2012, έχουμε στην Γαλλία έναν νόμο (άρθρο L211-9 του Κώδικα εσωτερικής ασφάλειας, που πέρασε με διάταγμα, άρα, χωρίς δημοκρατική συζήτηση και πάλι) που επιτρέπει με κάθε νομιμότητα στην γαλλική αστυνομία να κάνει σε μας ό,τι κάνει και η ισπανική αστυνομία στους Καταλανούς: δηλαδή, να μπορεί να καταστέλλει ειρηνικούς και μη βίαιους πολίτες. Η αστυνομική βία στις διαδηλώσεις κατά της μεταρρύθμισης του Εργατικού Δικαίου, για παράδειγμα, ή πιο πρόσφατα, η περισσότερο από ζόρικη μεταχείριση των GM&S – θύματα μιας εξευτελιστικής περίπτωσης κοινωνικής κατάχρησης από τους εγκληματίες με τα λευκά κολάρα – και που βλέπουν να αντιμετωπίζονται, όπως οι Καταλανοί, ως «μπαχαλάκηδες» ενώ δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να εκφράζουν ένα απολύτως δημοκρατικό Δικαίωμα διαδήλωσης. Το βλέπουμε, είναι ακριβώς η ίδια λογική που εφαρμόζεται, δηλαδή, ο επαναπροσδιορισμός μιας λαϊκής διαμαρτυρίας σε διατάραξη της δημόσιας τάξης και, συνεπώς, η νομιμοποίηση της χρήσης βίας. Και εδώ επίσης μια αντιμετώπιση από τα μεγάλα ΜΜΕ που έλαμψε με την σιωπή της και τους ευφημισμούς της σχετικά με την βία αυτή, προτιμώντας να διασκεδάσει με την προεδρική «εξυπνάδα» (ΣτΜ: αναφορά στο σχόλιο του Μακρόν για εργαζόμενους της GM&S ότι τα κάνουν μπουρδέλο αντί να ψάχνουν για δουλειά). Μια εξυπνάδα που δείχνει σε ποιο βαθμό ο στόχος είναι πλέον η εφαρμογή μας συνεκτικής στρατηγικής ταπείνωσης και αφαίρεσης της ανθρώπινης διάστασης των λαϊκών τάξεων, επιτρέποντας έτσι, καλή τη συνειδήσει, στις κυρίαρχες τάξεις να τις εκμεταλλεύονται και, σε περίπτωση «μπουρδέλου», να τις κοπανάνε. Σε κάθε πόλεμο, κοινωνικό στην προκείμενη περίπτωση, είναι απαραίτητο να αφαιρείς την ανθρώπινη διάσταση του εχθρού με λέξεις που τον μειώνουν, ακόμη και στα ίδια τα δικά του μάτια, κι είναι σοβαρό σφάλμα των συνδικαλιστών που χρησιμοποιούν τους ίδιους όρους γελοιοποιώντας τους, διότι αυτό συμβάλλει στο να διεισδύουν στην συλλογική ψυχολογία.

Είναι πια καιρός να σταματήσουμε τις συζητησούλες μας ως γεω-στρατηγιστών καφενείου, που βασίζονται σε μια γνώση της Ισπανίας που σπάνια ξεπερνά την παέλια και τις ταυρομαχίες (ψυχαγωγία του Φράνκο, απαγορευμένη στην Καταλωνία) και όλες τις προκαταλήψεις που έχουν να κάνουν με τους λαούς του Νότου. Είναι πια καιρός να αντιληφθούμε πραγματικά το ουσιώδες δημοκρατικό διακύβευμα και που τίθεται πέρα από το μόνο καταλανικό ζήτημα: διότι, χωρίς καμιά προστασία κατά της βίας του Κράτους – που θα μπορεί πάντα να θεωρήσει μια λαϊκή διεκδίκηση ως διατάραξη της δημόσιας τάξης και να καταστείλει ανάλογα, χωρίς ποινή από την ΕΕ – και χωρίς Τύπο έστω και λίγο ανεξάρτητο στον οποίο να έχουμε εμπιστοσύνη, είμαστε ακόμη σε δημοκρατικό καθεστώς; Ο Τζορτζ Όργουελ έλεγε πως « Η πραγματική διάκριση δεν είναι μεταξύ συντηρητικών κι επαναστατών αλλά μεταξύ οπαδών της εξουσίας και οπαδών της ελευθερίας.» Είναι πλέον καιρός για τους Ευρωπαίους που αγαπούν την ελευθερία να επιλέξουν στρατόπεδο και να το υπερασπιστούν, προπάντων σε μια εποχή όπου οι οπαδοί της αυταρχικότητας είναι πλέον πλήρως κινητοποιημένοι και, όπως βλέπουμε, καλά οργανωμένοι. Ένας Τύπος ανεξάρτητος από τα μεγάλα ολιγαρχικά συμφέροντα της χώρας, που να λειτουργεί σε συνδυασμό με μια δημοσιογραφία πολιτών (αυτό είναι εξ άλλου που επέτρεψε να δείξουμε την αστυνομική βία στην Καταλωνία, κανένα μεγάλο ΜΜΕ δεν το έπραξε) είναι περισσότερο από ποτέ ένα από τα τελευταία δημοκρατικά οχυρά, πριν το ψέμμα – γιατί να χρησιμοποιούμε ακόμη ευφημισμούς όπως «μετα-αλήθεια» ή «εναλλακτικά γεγονότα»; – γίνει αμετάκλητα ο κανόνας στις κοινωνίες μας. Πριν η πληροφορία μετατραπεί σε διαφημιστικό ρεπορτάζ (publireportage) (όπως κατά την προεκλογική εκστρατεία με τον Μακρόν) ή σε δημόσιες σχέσεις όπως αυτές των μεγάλων επιχειρήσεων απ’όπου προέρχονται οι σημερινές μας ελίτ, που δεν έχουν τίποτε να ζηλέψουν από τις ολοκληρωτικές προπαγάνδες του χθες.

[[Έτσι, ο πραγματικός κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε πλέον, και για τον οποίο η καταλανική κατάσταση μας προειδοποιεί, προέρχεται λιγότερο, όπως το πιστεύουμε συχνά, από τα «εξτρεμιστικά» κόμματα: κόμματα εργαλειοποιημένα ως σκιάχτρα το βράδυ των εκλογών για να φουσκώσουν την δήθεν «χρήσιμη ψήφο»,  σε φόντο αντιφασιστικού ή αντι-μπολιβαριανού λόγου οπερέτας που λατρεύουν τα διατεταγμένα ΜΜΕ όπως η Libération που, σήμερα, είναι πραγματική ντροπή του εθνικού Τύπου. Ο κίνδυνος προέρχεται μάλλον από την πολύ ύπουλη, δυσδιάκριτη αυταρχική και αντιδημοκρατική παρέκκλιση κομμάτων που γίνονται αντιληπτά ως «δημοκρατικά» και που, στην πραγματικότητα, είναι όλο και λιγότερο τέτοια.

François Serrano

lesrepliques.com

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,,,,,,,,,, | Σχολιάστε

Σ’ένα μπλε πανί με δώδεκα χρυσαφιά αστέρια

του Régis Debray

Η μεγάλη αυτή ελπίδα, στην αρχή, τα είχε όλα με το μέρος της. Τον Άγιο Θωμά και τον Βίκτορα Ουγκώ, ένα ευτυχές μείγμα χριστιανικής έμπνευσης και ανθρωπιστικών ιδεών, γενναιοδωρίας και αληθοφάνειας. Αυτό, ως προς την αδυσώπητη πορεία προς την ενοποίηση των εθνών υπό μια συνολική διακυβέρνηση, όπως, κάποτε, η ενοποίηση των περιοχών στα πλαίσια των Κρατών-εθνών, ή ακόμη  ως προς ισχυρές και απλοϊκές βεβαιότητες όπως «Η ισχύς εν τη ενώσει». Σ’αυτό προστίθετο, για τον υποφαινόμενο, η φέρουσα σκιά του Ευρωπαίου Πωλ Βαλερύ. Αναμφίβολα « η εφικτή Ευρώπη » την οποία εύχονταν με όλη του την ψυχή δεν συνέπιπτε πλήρως με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν ήταν μια αναβίωση με ρίζες στην Αγία ρωμαϊκή αυτοκρατορία, αλλά η Ευρώπη του Αλμπέρ Καμύ και της «σκέψης του Νότου»: μεσογειακή και ηλιακή, με καθολική πατίνα, που έγινε ανθρωπιστική σε προχωρημένη ηλικία, αν και πιο κοντά στην Ρώμη παρά στην Φρανκφούρτη. Ξεκινούσε απ’το Αλγέρι, περνούσε απ’την Αλεξάνδρεια, πήγαινε στην Βηρυττό, έκανε μια στάση στην Αθήνα, άπλωνε μιαν άκρη ως την Κωνσταντινούπολη, και ξανανέβαινε προς τον Βορρά, μέσω της ιταλικής Μπότας και της Ιβηρικής χερσονήσου. Ήταν ξεκάθαρο πως απέδιδε στην γλώσσα, στην γεωμετρία και στις δημιουργίες του φαντασιακού τον ίδιο στρατηγικό ρόλο που εμείς αποδίδουμε στον δείκτη Dow Jones και στο ποσοστό φορολόγησης των επιχειρήσεων.

Η παγκόσμια ιστορία έχει πάντα πάνω από ένα βέλος στην φαρέτρα της. Έτσι, εμπιστεύτηκε την επέκταση της αρχής «Αμερικής» σε αυτό που υποτίθεται πως έπρεπε να βρίσκεται απέναντί της και, για ορισμένους, να την ανταγωνίζεται: στις Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης. Αυτό είναι το θαύμα της ηγεμονίας: να μπορείς να κάνεις κάποιον άλλον να συμπληρώνει την ατζέντα σου. Αυτό είναι όμως κι η δύναμη της αγάπης. Η νεαρή Αμερική κατάφερε να γίνει αγαπητή, την επομένη του πολέμου, πράγμα που δεν κατάφερε –το αντίθετο θα εξέπληττε – η Σοβιετική Ένωση. Και, όποιος αγαπά, μιμείται. Δεν είναι λοιπόν αφύσικο που η ομοσπονδιακή Ευρώπη του μέλλοντος θέλησε να δομηθεί επεκτείνοντας στην Γηραιά Ήπειρο τα δόγματα και τους τρόπους της Νεαρής. Το να εργάζεσαι με τόση μεθοδικότητα για να σβήσεις την προσωπικότητά σου, να ξηλώνεις με ενθουσιασμό ό,τι αποτελεί το DNA σου, να κάτι που πρέπει να ενδιαφέρει ιδιαίτερα έναν θεατρικό συγγραφέα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια αντιπολιτική μηχανή, την οποία ορισμένοι ονειρεύονται να γίνει ένας πολιτικός παράγοντας και περιμένουν ακόμη να γίνει, μια μέρα, μια δύναμη, ενώ ο λόγος ύπαρξής της είναι να αποφεύγει κάθε ιδέα δύναμης.

Ας συνοψίσουμε την πλοκή. Σοσιαλδημοκράτες και χριστιανοδημοκράτες, οι δυο πρώτοι ηθοποιοί του έργου, την επομένη του πολέμου, για να προλάβουν οποιοδήποτε αποτέλεσμα μπούμερανγκ, είχαν το εξαιρετικό πρόγραμμα να δώσουν προτεραιότητα στο κοινό συμφέρον έναντι του ιδιωτικού. Κατά της εθνικής αμαρτίας, η ομοσπονδιακή σωτηρία. Έστω. Γιατί όχι; Μετά απ’αυτό, βλέπουμε τους σοσιαλιστές να κατεδαφίζουν τις κοινωνικές προστασίες, να αποδομούν το Κράτος, το μόνο και τελευταίο αγαθό εκείνων που δεν έχουν και πολλά, να διαλύουν τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και να ενθρονίζουν ως υπέρτατο νόμο αυτόν του κέρδους, ενώ οι πνευματικοί εργολάβοι έχτιζαν μιαν οντότητα χωρίς ψυχή ούτε καρδιά, την πιο χονδροειδώς υλιστική οντότητα μεταξύ των ανθρώπινων  συναθροίσεων, όπου το λόμπυ είναι βασιλιάς, ο πρόσφυγας εχθρός και βασίλισσα το κομπιουτεράκι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν βγήκε από την ιστορία, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν μπήκε σ’αυτήν.

Δεν είδαμε ποτέ, σε κανένα πεδίο, να ελίσσεται ένας στρατός υπό την σημαία του στεφανιού αστεριών που βγαίνει από το κείμενο της Αποκάλυψης, ούτε κάποιον κήρυκα των Βρυξελλών να θέτει βέτο σε οτιδήποτε, ούτε να συγκαλεί  διάσκεψη ειρήνης, ούτε να ξεκινά ή να σταματά πόλεμο. Μέσα από συμφωνίες μεταξύ κυβερνήσεων, από την κλασσική και εύστοχη συνεργασία μεταξύ κυρίαρχων Κρατών είναι που γεννήθηκαν οι μεγάλες ευρωπαϊκός επιτυχίες, η Airbus και η Ariane, που κατάφεραν για το σχέδιο αυτό περισσότερα απ’ό,τι κατάφερε αυτό το θεσμικό τεχνούργημα του οποίου η συνεισφορά είναι το franchising της παγκοσμιοποίησης ενός χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού ξένου προς το μοντέλο τόσο της Ρηνανίας όσο και του Κολμπέρ. Στο δε μεταξύ είχε θέσει σε εφαρμογή, το 1987, το εξαιρετικό πρόγραμμα ανταλλαγών φοιτητών «Έρασμος» που οφείλουμε να χαιρετίσουμε, παρά την ταπεινότητά του: τριάντα τρεις χώρες συμμετέχουν, αλλά του αφιερώνεται  μόλις 1,3 % του κοινοτικού προϋπολογισμού, τρεις χιλιάδες υποτροφίες ετησίως, κυρίως για τις σχολές εμπορίου και μηχανικών. Ο Μεσαίωνας τα κατάφερνε καλύτερα από πλευράς κινητικότητας, αλλά η προσπάθεια έχει την αξία της.

Ο ευρωπαϊσμός ως λατρεία αποτελεί την πρώτη  κοσμική θρησκεία που δεν κατάφερε να δώσει στους πιστούς της μια ταυτότητα –εκτός αν θεωρήσουμε ως τέτοια ένα χαρτονόμισμα της Monopoly. Και για να τους παρηγορήσει για την αδυναμία ύπαρξης κοινού αφηγήματος, η τράπεζα τους πρόσφερε ένα ενιαίο νόμισμα, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού της την ιδέα των συνόρων που πρέπει όλο και να ωθούνται μακρύτερα. Η υποκατάσταση του εντατικού από το επεκτατικό, του «πάντα καλύτερα» από το «μακρύτερα», go east young man, είναι μια φόρμουλα που λειτουργεί σε μια ήπειρο που παρουσιάζει ένα ελάχιστο ποικιλότητας σε ένα μέγιστο χώρου, αλλά όχι στην δική μας, με ένα μέγιστο ποικιλότητας σε έναν ελάχιστο χώρο.

Το να καταστρέφεις το αίσθημα του «ανήκειν» χωρίς να το αντικαθιστάς, είναι πάντα επικίνδυνο. Ο κίνδυνος συνίσταται στην επιστροφή στην φυλή -ψεύτικο φάρμακο κι αληθινό δηλητήριο. Οι πολιτικές θρησκείες – κι ο ευρωπαϊσμός υπήρξε τέτοια, με τον τρόπο του, πλάγιο και χλωμούτσικο – ξεραίνονται αρκετά γρήγορα, ελλείψει χυμού και, προπάντων, ελλείψει στηρίγματος, κάθετης. Ο μύθος της Ευρώπης μαράθηκε πιο γρήγορα απ’το αναμενόμενο καθώς έθεσε ως αξίωμα ότι ένα Συνταγματικό κείμενο μπορούσε να αποτελέσει στήριγμα, χωρίς κοινή γλώσσα, κοινή μνήμη ούτε κοινό μύθο. Ο στεγνός αυτός και χωρίς ουσία πατριωτισμός, ο λεγόμενος συνταγματικός, άφησε χώρο μόνο για το πνεύμα της συναλλαγής, θεωρώντας ως αμελητέο αυτό που του δίνει νόημα: την συναλλαγή των πνευμάτων.

Τί το ευρωπαϊκό έχει η Ευρώπη μας, που έχει καλυφθεί με τον μπλε μανδύα των supermarkets, διάδοχο του λευκού μανδύα των εκκλησιών, με, εδώ κι εκεί, ως συμπλήρωμα ψυχής, μουσεία που έχουν σχήμα οχυρού όπου πηγαίνει κανείς, με χασμουρητό, να εκπληρώσει τις πολιτιστικές του υποχρεώσεις; Υπήρχε περισσότερη Ευρώπη όταν ο Ιρλανδός  Colomban έσπερνε τα αβαεία του στις τέσσερις γωνιές της ηπείρου. Περισσότερη Ευρώπη στην ναυμαχία της Ναυπάκτου όταν, μαχητές από την Σαβοΐα, την Γένοβα, την Ρώμη, την Βενετία και την Ισπανία όρμησαν στη μάχη κατά του στόλου του Μεγάλου Τούρκου, με αρχηγό τον Δον Χουάν της Αυστρίας. Περισσότερη Ευρώπη υπήρχε στην ειρηνική εποχή του Διαφωτισμού, όταν ο Βολταίρος έπαιζε χαρτιά στο  Sans-Souci με τον Φρειδείκο Β’ ή όταν ο Ντιντερό χτυπούσε φιλικά στον ώμο την Αικατερίνη Β’, στην Αγία Πετρούπολη. Περισσότερη Ευρώπη υπήρχε την εποχή που ηχούσαν οι Καμπάνες της Βασιλείας, όταν η  Κλάρα Ζέτκιν εμψύχωνε τις καρδιές των Γάλλων εργατών κι ο Ζαν Ζωρές αναστάτωνε εκείνες των Γερμανών σοσιαλιστών. Η ρωσική κι η γερμανική γλώσσα διδάσκονταν πέντε φορές πιο συχνά στο λύκειά μας το 1950 παρά σήμερα. Υπήρχε ακόμη περισσότερη Ιταλία στην Γαλλία και Γαλλία στην Ιταλία απ’ό,τι σήμερα. Παρακολουθούμε μέρα με τη μέρα τις περιπέτειες της εσωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και μια κρίση βήχα της κυρίας Χίλαρυ Κλίντον κατά την προεκλογική περίοδο γίνεται η εισαγωγή των δελτίων ειδήσεών μας, αλλά δεν έχουμε ούτε δέκα δευτερόλεπτα για μια αλλαγή τοπίου στην Ρουμανία ή στην Τσεχία. Οι δορυφόροι διάδοσης κι πνευματική μας τεμπελιά φέρνουν την Νέα Υόρκη στο κατώφλι μας, την Βαρσοβία στην στέπα και την Μόσχα στο Καμτσάτκα.

Ο κ. Ντόναλντ Τουσκ, πρόεδρος του ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που μιλά globish στους διάφορους συνομιλητές του, φαίνεται πολύ λιγότερο ευρωπαίος από τον Κάρολο Ε’ που μιλούσε ιταλικά στις γυναίκες, γαλλικά στους άνδρες και γερμανικά στο άλογό του. Στην τριανταριά οργανισμών της Ένωσης, είκοσι ένας παρουσιάζουν την ιστοσελίδα τους μόνον στα αγγλικά, κι η εργατική νομοθεσία στην Ιταλία ονομάζεται ‘Jobs Act’. Το να βλέπεις τους υπάλληλους των Βρυξελλών να χρησιμοποιούν την μοναδική γλώσσα που, από το Brexit, δεν είναι πια γλώσσα παρά ενός μόνο από τα μέλη της, είναι αρκούντως  αστείο. Αυτοί που λυπούνται που αυτή η φλύαρη Καρχηδόνα μετατρέπεται σε μια μεγάλη Ελβετία θα έπρεπε μάλλον να προτείνουν αυτήν την συνομοσπονδία σαν παράδειγμα: εκεί μιλούν άπταιστα, όπως θα έπρεπε να το πράττει κάθε Ευρωπαίος, τρεις, ακόμη και τέσσερις μείζονες γλώσσες.

Κανείς βέβαια δεν μπορούσε να προβλέψει, στις αρχές αυτής της αποτυχημένης Οδύσσειας, ότι η κεντρική κι η ανατολική Ευρώπη θα γίνονταν, με την απελευθέρωσή της, μια μικρή Αμερική της Ανατολής, όπου τα  sex shops και τα McDonalds θα αντικαθιστούσαν σύντομα τα βιβλιοπωλεία και τις ταβέρνες, όπου το Πεντάγωνο θα ερχόταν να εγκαταστήσει τους συμβούλους του κι η Central Intelligence Agency (CIA) τις μυστικές φυλακές της. Ούτε ότι η γόνιμη ένταση μεταξύ λατινικότητας και γερμανικότητας  θα επιλύονταν, με την διεύρυνση στα είκοσι επτά μέλη, σε όφελος της Γερμανίας που στο μεταξύ έγινε, λόγω εξιλέωσης και σωτηρίας, η πιο αμερικανοποιημένη από τις ευρωπαϊκές κοινωνίες (κυριαρχία της οικονομίας, πολεοδομία, ομοσπονδιακή οργάνωση, κυβέρνηση των δικαστών, κλπ.). Αν αληθεύει πως κάθε ιστορία πουλιού τελειώνει με μια γάτα, αυτό δεν σημαίνει πως ένα σωτήριο αμυντικό αντανακλαστικό απέναντι στον πολιτικό δεσποτισμό έπρεπε, τριάντα χρόνια αργότερα, να μετατραπεί σε ένα είδος, πιο ανεκτού είναι αλήθεια, οικονομικού δεσποτισμού, ωσάν το να δοθεί ένα «όχι» στον Ιωσήφ Στάλιν απαιτούσε ένα «ναι» στον Μίλτον Φρίντμαν.

Ο ειδικός στρατηγικής  Thomas Barnett, που δίδαξε στο Naval War College πριν εργαστεί στο Πεντάγωνο, ενθάρρυνε πρόσφατα τις ΗΠΑ να μην απογοητευθούν λόγω ενός χαμένου πολέμου, το Ιράκ, και να συνεχίσουν να προβάλλουν με επιτυχία σε όλον τον κόσμο το DNΑ τους, «τον πηγαίο κώδικα της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης», δηλαδή, το οικονομικό τους μοντέλο, που αναπαράγεται από μόνο του μέσω «φαινομένου ντόμινο», από την μια μεσαία τάξη στην άλλη. «Το θέμα δεν είναι πλέον, σφυροκοπά, η Αμερική να διευθύνει τον κόσμο, αλλά ο κόσμος να γίνει η Αμερική. » Όσο για τον Παλιό Κόσμο, ο ειδικός μας στην στρατηγική μπορεί να είναι ήσυχος: πλησιάζει στον στόχο.

Régis Debray

Συγγραφέας του Civilisation. Comment nous sommes devenus américains (Πολιτισμός. Πώς γίναμε Αμερικανοί), Gallimard, Paris, 2017, από το οποίο προέρχεται αυτό το απόσπασμα. Δημοσιεύτηκε, στα γαλλικά, εδώ: http://www.monde-diplomatique.fr/2017/08/DEBRAY/57764#tout-en-haut

Μετάφραση: δική μου

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,,,, | Σχολιάστε

«Il y a une chose pire encore que l’infamie des chaînes, c’est de ne plus en sentir le poids.» Gérard BAUËR.

Categories: Uncategorized | Σχολιάστε

Hostie soit qui mal y pense

Mes coups de coeur

Le Vatican a rappelé samedi dans une lettre aux évêques les règles en vigueur pour choisir le pain et le vin pour la messe, se prononçant contre des hosties entièrement sans gluten mais validant les OGM.

La suite sur : http://www.levif.be/actualite/international/le-vatican-dit-non-aux-hosties-sans-gluten-mais-oui-aux-ogm/article-normal-690409.html

«La religion existe depuis que le premier hypocrite a rencontré le premier imbécile.» (Voltaire)

Δείτε την αρχική δημοσίευση

Categories: Uncategorized | Σχολιάστε

Pierre Mendès France, ένας λόγος που δεν ακούστηκε όταν έπρεπε!

(Μετάφραση δική μου από το άρθρο που βρίσκεται εδώ )

Το 1957, κατά την συζήτηση της Συνθήκης της Ρώμης, ο Pierre Mendès France εφιστούσε την προσοχή απέναντι σε ένα σχέδιο εμπνευσμένο από « έναν φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα ». Η προειδοποίηση αυτή αντηχεί στο παρόν μας όπου ξεσπά η κρίση μιας Ευρώπης που έχει χάσει την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των λαών.

Στις 18 Ιανουαρίου 1957, ο Pierre Mendès France (1907-1982) παρεμβαίνει στην Εθνοσυνέλευση στη συζήτηση περί της Συνθήκης της Ρώμης που, καθώς υπογράφτηκε 2 μήνες αργότερα, στι 25 Μαρτίου, εγκαθίδρυσε την πρώτη Ευρωπαϊκή οικονομική κοινότητα που αποτελούνταν από την Γερμανία, την Γαλλία, την Ιταλία και τις τρεις χώρες του Μπενελούξ (Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο). Προσωπικότητα, τότε, του Ριζοσπαστικού κόμματος, είχε παραιτηθεί από την προεδρεία του Συμβουλίου (της κυβέρνησης) δυο χρόνια νωρίτερα, μετά από επτά μήνες και δεκαοχτώ μέρες κυβέρνησης της οποίας η συντομία έρχεται σε αντίθεση με την μακρόχρονη ανάμνηση ενός ανδρός ενάρετου, ενημερωμένου περί τα οικονομικά, που σέβονταν το δημόσιο χρήμα και την δημοκρατική συζήτηση και, επίσης, αναζητούσε λύση σχετικά με την κρίση των αποικιών.

Μετά από σχεδόν εξήντα χρόνια, η ομιλία αυτή μοιάζει με προφητική προειδοποίηση καθώς ο Mendès France υπογραμμίζει τα προπατορικά αμαρτήματα μιας κοινής οικονομικής αγοράς που, από πολιτική άποψη, δεν μπορούσε παρά να οδηγήσει σε προοδευτική απομάκρυνση των λαών από το ευρωπαϊκό ιδεώδες. Ο Mendès France, που θα είναι μεταξύ των 207 που ψήφισαν κατά της συνέχισης των διαπραγματεύσεων σχετικά με την επεξεργασία της Συνθήκης (322 υπέρ, 30 αποχές), δεν διστάζει, πράγματι, να δηλώσει ότι το σχέδιο αυτό « βασίζεται στον κλασσικό φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα» και να δει σε αυτό, εφόσον σε αυτό θα υποτάσσονταν η οικονομική πολιτική της Γαλλίας, «την παραίτηση μιας δημοκρατίας». Με άλλα λόγια, για τον Mendès France που, παρ’όλ’αυτά, την έπαιρνε στα σοβαρά, η οικονομία δεν μπορούσε να αποτελεί το απόλυτο μιας πολιτικής. Ή, καλύτερα, ως κοινό αγαθό, διαρκής συζήτηση και αμοιβαία εμπιστοσύνη, η πολιτική δεν μπορούσε να διαλυθεί μέσα στην οικονομία παρά μόνο αν, καθ’οδόν, χανόταν η ίδια η δημοκρατία, το ιδανικό της και η ζωτικότητά της. Ας ακούσουμε λοιπόν αυτήν την Κασάνδρα, με σημαντική διαύγεια πνεύματος και πάντα νέο, να προφητεύει τον μοιραίο μηχανισμό μιας αντιδημοκρατικής παιδαγωγικής της μέλλουσας Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Η εναρμόνιση πρέπει να γίνει στην κατεύθυνση της κοινωνικής προόδου, δηλώνει ο βουλευτής Mendès France, στην κατεύθυνση της παράλληλης ανύψωσης των κοινωνικών παροχών και όχι, όπως οι γαλλικές κυβερνήσεις το φοβούνται εδώ και τόσο καιρό, σε όφελος των πιο συντηρητικών χωρών και σε βάρος των χωρών που έχουν πραγματοποιήσει τις σημαντικότερες κοινωνικές προόδους. » « Αγαπητοί συνάδελφοι, συνεχίζει ο Mendès France, μου συνέβη συχνά να συστήσω περισσότερη αυστηρότητα στην οικονομική διαχείρισή μας. Αλλά, σας το ομολογώ, δεν έχω αποφασίσει να καταστήσω δικαστή της κάποιον ευρωπαϊκό Άρειο Πάγο στο οποίο κυριαρχεί ένα πνεύμα που είναι τα πάντα εκτός από το δικό μας. Στο σημείο αυτό, εφιστώ την προσοχή της κυβέρνησης: δεν μπορούμε να αφήσουμε να απογυμνωθούμε από την ελευθερία μας να παίρνουμε αποφάσεις σε θέματα που αγγίζουν τόσο κοντά την ίδια μας την ιδέα περί κοινωνικής προόδου και δικαιοσύνης. Τα επακόλουθα ενδέχεται να είναι υπέρ του δέοντος σοβαρά τόσο από κοινωνικής όσο κι από πολιτικής απόψεως.» «Ας το προσέξουμε επίσης: όταν ο μηχανισμός τεθεί σε λειτουργία, δεν θα μπορούμε πια να τον σταματήσουμε. (…) Δεν θα μπορούμε πια να απελευθερωθούμε από αυτόν. Θα είμαστε πλήρως υποταγμένοι στις αποφάσεις της υπερεθνικής εξουσίας ενώπιον της οποίας, αν η κατάστασή μας γίνει πολύ άσχημη, θα είμαστε καταδικασμένοι να ζητιανεύουμε εξαιρέσεις και παρατάσεις, τις οποίες δεν θα μας παραχωρεί, να είστε βέβαιοι, χωρίς ανταλλάγματα και χωρίς όρους.»

Διαβάζοντας τα παλιά αυτά λόγια, ο Mendès France μοιάζει αίφνης σας τραγικός μάντης που προβλέπει αυτό που οι σύγχρονοί του δεν βλέπουν, διότι είναι τυφλοί ή τυφλώνονται από μόνοι τους. Διότι, το λιγότερο που μπορεί κανείς να πει είναι ότι η συνέχεια, ειδικά αυτή που βιώσαμε τα τελευταία 30 χρόνια με αριστερές κυβερνήσεις που εκλέχθηκαν βάσει εναλλακτικών κοινωνικών υποσχέσεων, δικαίωσε πλήρως την προφητεία αυτή. Στο τέλος της ομιλίας του, ο Mendès France υπογραμμίζει τον πυρήνα της διαφωνίας: αυτό το σχέδιο κοινής αγοράς, εξηγεί εν ολίγοις, «βασίζεται στον κλασσικό φιλελευθερισμό του 19ου αιώνα, σύμφωνα με τον οποίο ο ανταγωνισμός ρυθμίζει όλα τα προβλήματα». Με άλλο λόγια, έναν οικονομικό φιλελευθερισμό που γκρεμίζει κάθε πολιτικό φιλελευθερισμό, επιβάλλοντας τον δρακόντειο νόμο του ανταγωνισμού στην κοινωνική ζωή, εις βάρος των συλλογικών αλληλεγυών και των ατομικών ελευθεριών. « Η παραίτηση μιας δημοκρατίας μπορεί να πάρει δυο μορφές, συμπεραίνει ο Mendès France, είτε την προσφυγή στην εσωτερική δικτατορία, αναθέτοντας όλες τις εξουσίες σε έναν θεόσταλτο άνδρα, είτε την ανάθεση των εξουσιών αυτών σε μιαν εξωτερική αρχή η οποία, στο όνομα της τεχνικής, θα ασκεί στην πραγματικότητα την πολιτική εξουσία διότι, στο όνομα μιας υγιούς οικονομίας, εύκολα καταλήγει κανείς να υπαγορεύει μια νομισματική πολιτική, μια δημοσιονομική, μια κοινωνική πολιτική, εν τέλει, «μια πολιτική» εθνική και διεθνή με την ευρύτερη έννοια του όρου. »

«Λέγοντας αυτά, πρόσθετε ο Pierre Mendès France, δεν σημαίνει ότι είναι κανείς εχθρικός απέναντι στο χτίσιμο της Ευρώπης αλλά ότι δεν θέλει το εγχείρημα αυτό να μεταφραστεί, αύριο, σε μια φοβερή απογοήτευση για τη χώρα μας, μετά από μια μεγάλη και όμορφη ελπίδα, με το αίσθημα ότι έγινε θύμα αυτού του εγχειρήματος και, πρώτα-πρώτα, έγιναν θύματα τα στοιχεία της τα πιο ευάλωτα.» Αφού δεν τον ακούσαμε, ζούμε σήμερα αυτές τις εποχές «φοβερής απογοήτευσης» που πρόβλεψε ο Mendès France.

mediapart.fr

Categories: Uncategorized | Ετικέτες: ,,,, | Σχολιάστε

Δημιουργήστε ένα δωρεάν ιστότοπο ή ιστολόγιο στο WordPress.com.